Abstract
<jats:p>Мақолада Хоразмнинг ўрта асрларга оид ёдгорликларидан қайд қилинган бронза кўзгуларитаҳлил этилди. Мавзунинг хронологик чегараси VI–XIV асрлар билан белгиланади. Хоразмёдгорликларидаги бронза кўзгуларининг келиб чиқиши қўшни минтақалардаги ўхшаш тур-лари қиёслаш асосида ўрганилди. Бронза кўзгулардаги трансформацион ўзгаришлар, янгили-клар аниқланди ва нақшларда безатилиш жиҳатларига кўра таснифланди. Хоразмнинг VI–XIасрлардаги ёдгорликларидан нақшсиз, қадимги анъаналар асосида тайёрланган кўзгулар то-пилган. Айниқса, Хоразмда XII–XIV асрларда геометрик, ўсимликсимон нақшларда безатил-ган ва зооморфли бронза кўзгулар кенг тарқалади. Бу даврда турли хил шакллардаги бронзакўзгуларнинг Хоразмга кириб келишида Олтин Ўрда ва Шарқий Европа кўчманчилар билансавдо-иқтисодий ҳамда маданий алоқалари асосий омил бўлиб хизмат қилади. Хоразмга им-порт сифатида кириб келган бронза кўзгуларнинг баъзи шакллари маҳаллий заргарлар томо-нидан ўзлаштирилади. Ўрта асрлардаги бронза кўзгуларнинг Хоразм ижтимоий ҳаётидагирамзий, эстетик, магик хусусиятлари ва илоҳий вазифалари тўғрисида тарихий маълумотлар-ни беради. Мақолада бронза кўзгуларнинг Хоразм моддий ва маънавий маданиятида тутганўрни ва аҳамияти ёритилди.</jats:p>