Abstract
<jats:p>В статье представлен обзор современных исследований, направленных на повышение долговечности бетонных покрытий автомобильных дорог за счёт применения минеральных добавок и модифицирующих компонентов. Рассмотрены результаты полевых и лабораторных испытанийвысокообъёмных золоуносных бетонов (HVFA), смесей с гранулированным доменным шлаком (GGBS), микрокремнезёмом (silica fume), а также композитов с использованием полипропиленовых волокон. Анализ зарубежных работ демонстрирует, что замещение 30–80 % портландцемента добавками позволяет существенно снизить проницаемость, повысить морозо-, сульфат- и коррозионную стойкость, а также уменьшить углеродный след бетонных покрытий. Отмечено, что сочетание HVFA с полимерными волокнами обеспечивает дополнительную трещиностойкость и стабильные эксплуатационные характеристики. На основе обобщённых данных показано, что применение модифицированных цементобетонов является перспективным направлением для повышения долговечности дорожных покрытий в условиях агрессивных сред и значительных перепадов температур.</jats:p> <jats:p>Мақалада автомобиль жолдарының бетон жабындарының төзімділігін арттыруға бағытталған заманауи зерттеулерге шолу жасалған. Минералдық қосымшалар мен модификациялаушы компоненттерді қолдану арқылы жоғары көлемді күлқоспалы бетондар (HVFA), гранулданған домна шлагы (GGBS), микрокремнезём (silica fume), сондай-ақ полипропилен талшықтарымен армаланған композиттерге жүргізілген далалық жəне зертханалық сынақтардың нəтижелері қарастырылған. Шетелдік зерттеулерді талдау 30-80 % портландцементті қоспалармен алмастыру бетонныңсуөткізбестік қасиетін төмендететінін, аязға, сульфатқа жəне коррозияға төзімділігін арттыратынын, сондай-ақ бетон жабындарының көміртек ізін азайтатынын көрсетеді. HVFA мен полимерлі талшықтардың біріктірілуі жарықшаға төзімділікті арттырып, пайдалану сипаттамаларының тұрақтылығын қамтамасыз ететіні атап өтілген. Жинақталған деректер негізінде модификацияланған цемент-бетондарды пайдалану агрессивті орта мен температураның үлкен ауытқуы жағдайында жол жабындарының төзімділігін арттырудың тиімді бағыты екені дəлелденеді.</jats:p> <jats:p>The article provides an overview of modern research aimed at improving the durability of concrete pavements of highways through the use of mineral additives and modifying components. The results of field and laboratory tests of high-volume fly ash concretes (HVFA), mixes with ground granulated blast furnace slag (GGBS), silica fume, and composites reinforced with polypropylene fibers are reviewed. Analysis of international studies shows that replacing 30-80% of Portland cement with additives significantly reduces permeability, increases frost, sulfate and corrosion resistance, and decreases the carbon footprint of concrete pavements. It is noted that combining HVFA with polymer fibers additionally enhances crack resistance and ensures stable performance characteristics. Based on the generalized data, it is demonstrated that the use of modified cement concretes is a promising direction for improving pavement durability under aggressive environmental conditions and significant temperature fluctuations.</jats:p>