Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Dünya üzerinde artan mobil cihaz kullanımı mobil oyunların endüstrileşmesini sağlamıştır. Bu endüstrileşme, oyunları eğlence aracı olmaktan çıkararak reklam ve pazarlama stratejilerinin yoğun biçimde uygulandığı kâr odaklı dijital platformlara dönüştürmüştür. Günümüzde her yaştan kişiye ulaşan mobil uygulama mağazaları, özellikle çocuk ve genç kullanıcıları hedefleyen oyunlar aracılığıyla çeşitli içeriklerin yayılmasına olanak tanımakta ve bu durum, sunulan görsel ve sözel mesajların olası etkilerini tartışmayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, çocuklara yönelik olduğu belirtilen ve PEGI 3 yaş sınıflandırmasıyla tanımlanan mobil oyunlar içerisinde karşılaşılan reklam içerikleri hem sözsel hem de görüntüsel açıdan toplumsal cinsiyet kapsamında incelenmiştir. Nitel veri analizi yazılımı Maxqda’dan elde edilen bulgular ışığında, erkek temsiller çoğunlukla güçlü, bağımsız ve başarı odaklı figürler olarak sunulurken; kadın temsillerin daha çok dış görünüşe odaklanan, duygusal, pasif ya da cinselleştirilmiş biçimlerde sunulduğu; mağdur kadınlar kirlilik ve bakımsızlıkla ilişkilendirilirken, şık ve bakımlı kadınların da zorbalıkla ve ikinci kadın olmakla ilişkilendirildiği; büyük oranda kadına yönelik aşağılayıcı ve sözlü şiddet söylemleri barındırdığı; cinsellik içeren görsel sembol ve ikonların sıklıkla kullanıldığı tespit edilmiştir. Öne çıkan bir diğer durum ise, PEGI 3 yaş grubuna yönelik oyunlarda yayınlanan reklamların, hedef yaş grubundan daha büyük olan PEGI 12 sınıflamasına dahil oyunlara ait olmasıdır. Bu durum, çocukların yaşlarına uygun olmayan reklamlarla karşılaşma olasılığını artırmakta ve reklam içeriklerinin yaş sınıflandırmalarıyla uyum sorununu ortaya koymaktadır. Özellikle geçiş reklamları ve ödül reklamları aracılığıyla sunulan cinsiyet temsillerinin kadın ve erkek rollerine ilişkin kalıplaşmış normları pekiştirdiği; bu durumun ise çocuk kullanıcıların toplumsal cinsiyet algıları ve kimlik gelişimleri üzerinde dönüştürücü değil yeniden üretici bir etki yaratabileceği öngörülmektedir.</jats:p>