Abstract
<jats:p>Bu çalışma, ifade alma ve sorgu süreçlerinde yeni bir yaklaşım olarak insan haklarını merkeze alan Méndez İlkeleri’ni ele almayı hedeflemektedir. Ceza adalet sisteminde ifade alma, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ile bireylerin insan haklarının korunması arasında hassas bir denge gerektirmektedir. Geleneksel itiraf odaklı yöntemlerin yerini giderek bilgi toplama modeline bırakması, hem madde gerçeğe ulaştıran güvenilir delil elde edilmesi hem de insan hakları standartlarına uyulması açısından önem taşımaktadır. Türkiye’de başta Ceza Muhakemesi Kanunu olmak üzere ulusal mevzuat ve taraf olunan uluslararası sözleşmelerde önemli hukuki güvenceler normatif düzeyde öngörülmüş olmakla birlikte uygulamada bazı eksikliklerin devam ettiği görülmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve uluslararası kuruluşların düzenlediği raporlar, özellikle bu güvencelerin her zaman etkili şekilde uygulanamadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Méndez İlkeleri; temeller (bilimsel ve hukuki temeller), pratik uygulamalar, kırılganlıklar/savunmasızlıklar, eğitim, hesap verebilirlik ve uygulama başlıkları altında, insan haklarına saygıyı esas alan, etik ilkelere dayanan ve bilimsel bulgularla temellendirilmiş bir ifade alma yaklaşımı sunarak güçlü ve yol gösterici bir çerçeve ortaya koymaktadır. Çalışma, Méndez İlkeleri’nin temel unsurlarını ve kapsamını ortaya koymayı, Türkiye’deki mevcut durumu bu ilkeler ışığında değerlendirmeyi ve uygulamaya yönelik yapısal dönüşüm ihtiyacını analiz etmeyi amaçlamaktadır.</jats:p>