Abstract
<jats:p>Reforma systemu ochrony zdrowia w Polsce od ponad dwóch dekad pozostaje przedmiotem nieustannych inicjatyw legislacyjnych i organizacyjnych, których skuteczność ograniczają głęboki kryzys zaufania społecznego oraz wysoka polaryzacja polityczna. Autorzy niniejszej monografii proponują odejście od dominującego podejścia techniczno-finansowego na rzecz zastosowania koncepcji wartości publicznej Marka Moore’a jako ponadpartyjnej ramy reformy. Intuicje moralne Jonathana Haidta pełnią w tej analizie funkcję soczewki wyjaśniającej źródła trwałych sporów oraz zróżnicowane postrzeganie kluczowych wyzwań systemowych. Intuicja troski przed krzywdą ujawnia tendencję do ekspansji bezwarunkowej ochrony; intuicja równości – problem nierówności terytorialnych i proceduralnych; intuicja proporcjonalności – luki finansowe oraz nieuzasadnione dysproporcje w dostępie do świadczeń; intuicja lojalności – niewystarczające raportowanie zdarzeń niepożądanych oraz dylemat zdrady pacjenta lub swego środowiska; intuicja autorytetu – erozję zaufania do ekspertów i degradację autorytetów; intuicja czystości – moralną odrazę wobec deprecjacji wartości publicznej w procesach cyfryzacji i zawyżania kosztów. Proponowane rozwiązanie praktyczne, ukierunkowane na budowanie trwałego konsensusu, odwołuje się do pozytywnej psychologii organizacji Kima Camerona. Cnoty publiczne – takie jak przebaczenie, współczucie, wdzięczność, zaufanie, optymizm i pokora – zostały wybrane jako spoiwo kapitału społecznego umożliwiające odnowę relacji, zwiększenie odporności systemu oraz skuteczną implementację reform opartych na wartości publicznej.</jats:p>