Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu araştırmada, tarımda dijital dönüşüm literatürünün küresel ve Türkiye ölçeğindeki tematik yapısını karşılaştırmalı olarak ortaya koymak ve Türkiye literatürünün ayrıştığı araştırma alanlarını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada Web of Science (WoS) veri tabanından 2019-2025 dönemine ait 214 belge ile TR Dizin ve ulusal tam metin bildiri kitaplarından belirlenen 69 çalışma incelenmiştir. Yöntem olarak sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz kullanılmış; yayın türü, yıl, anahtar kelime, eş-atıf ve eş-oluşum ağları Biblioshiny aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dünyada dijitalleşmenin kurumsal bir paradigma değişimi olarak ele alınırken, Türkiye’de henüz teknik uygulama ve teknoloji benimseme aşamasında olduğunu göstermiştir. Tarımda dijital dönüşüm alanındaki dünya literatürü sürdürülebilirlik ve yönetişim odaklıyken, Türkiye’deki çalışmalar sulama, gübreleme ve yapay zekâ üçgeninde doğrudan girdi optimizasyonuna yönelik pratik çözümlere sıkışmıştır. Türkiye’de tarımda dijital dönüşüm alanındaki literatürün önemli bir kısmı mevcut küresel gelişmeleri takip eden ve kuramsal aktarım niteliği taşıyan çalışmalardan oluşmaktadır ve özgün araştırma kapasitesinin geliştirilmesi iyileştirmeye açık öncelikli bir alandır. Araştırma sonuçları ayrıca, sensör teknolojileri, büyük veri analitiği ve yapay zekâ gibi veri temelli uygulamaların tarımsal üretim sistemleri ve arz zincirlerinde giderek daha belirleyici bir rol üstleneceğini ortaya koymuştur. Türkiye’de tarımda dijital dönüşüm sürecini hızlandırmak ve akademik niteliği artırmak için araştırma niteliğinin dönüştürülmesi, disiplinlerarası iş birliğinin güçlendirilmesi, sosyal kapsayıcılığın artırılması, veri odaklı politikaların geliştirilmesi ve yerel teknoloji gelişiminin sağlanması gerekmektedir.</jats:p>