Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışma, Bosna Savaşı sırasında Müslüman din adamlarının faaliyetlerini ve katkılarını, özellikle Bosna halkının karşı karşıya kaldığı şiddet ve varoluşsal tehditler karşısında dinî ve milli kimliği koruma çabalarını incelemektedir. Araştırma, manevi direncin önemini ve derin bir kriz döneminde Müslüman din adamlarının hem ahlâkî rehberler hem de toplumun aktif aktörleri olarak aktif bir şekilde katılımını vurgulamayı amaçlamaktadır. Konunun genişliği göz önüne alındığında, çalışma kapsamlı bir analiz yerine genel bir bakış sunmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan dokümantasyon incelemesi ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu bağlamda konuyla ilgili kitap, dergi ve bazı din adamlarının yaptığı konuşmaların video kayıtlarına başvurulmuştur. Din adamları hutbeler ve konuşmalar yoluyla direnişi teşvik etmiş, savaş etiği çerçevesinde sabır, takva ve ahlâkî disiplini vurgulamışlardır. Aynı zamanda diplomatik girişimlerde bulunmuş, insani yardımlar sağlamış ve uluslararası toplumu yaşanan zulümler hakkında bilgilendirmeye çalışmışlardır. Eğitim kurumlarının yeniden açılması ve askerlerin manevi ihtiyaçlarının karşılanmasında aktif rol üstlenmiş, bazıları cephede savaşmışlardır. Şehadet ve gaza kavramlarını ön plana çıkararak, şehit ve gazilere manevi destek sunmuşlardır. Müslüman din adamlarının bu dönemdeki katkıları, ahlâkî rehberlik ile toplumsal dayanışmanın birleştiği, Bosna halkının milli ve dinî kimliğini koruma mücadelesinde belirleyici bir unsur olmuştur.</jats:p>