Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının üretken kalemlerinden biri olan ve şiir, hikâye, roman, deneme, tiyatro, gazete yazısı, röportaj gibi pek çok türde eser veren Emine Işınsu (1938-2021) daha çok romancı kimliğiyle şöhret bulmuş bir yazardır. Eserlerinde belli bir tezi ve meseleyi ortaya koymaya çalışan Emine Işınsu’nun romanlarında genellikle çeşitli coğrafyalardaki ve farklı tarihî dönemlerdeki Türklerin sosyal veya siyasal sorunları üzerinde durulmaktadır. Bunun yanında Türk tasavvuf tarihinde yer eden mutasavvıfların hayatlarının romanlaştırıldığı tarihî-biyografik roman serisi, edebî şahsiyeti açısından önemlidir. Sözü edilen romanlardan Bir Ben Vardır Bende Benden İçeri’de (2002) Yunus Emre’nin, Bukağı’da (2004) Niyazi-i Mısrî’nin, Hacı Bayram’da (2005) Hacı Bayram Veli’nin, Hacı Bektaş’ta (2008) ise Hacı Bektaş Veli’nin biyografileri kurgunun imkânları dâhilinde anlatılır. İncelemeye konu olan Hacı Bektaş’ta 13. yüzyıl Anadolu’su ile ilgili panoramik bir bakış açısı sunulmakla birlikte Hacı Bektaş Veli’nin Müslüman ortodoks kimliğine vurgu yapılmaktadır. Buna bağlı olarak yazarın özellikle birtakım diyaloglar aracılığıyla Hacı Bektaş Veli’nin heterodoksi içerisinde değerlendirilmesine yol açacak bazı unsurları açıklamaya giriştiği, bahsi geçen unsurlara karşı antitezler oluşturduğu görülür. Bu çalışmada Hacı Bektaş romanı ve heterodoksi ilişkisi tematik bir yöntemle ve edebiyat ile tarihî gerçeklik ilişkisi göz önünde bulundurularak ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde heterodoksi kavramından ve Hacı Bektaş Veli ile heterodoksi ilişkisinden söz edilmiş, inceleme kısmında ise Hacı Bektaş romanı ve heterodoksi konusu “Hacı Bektaş Romanının Kaynaklarının Heterodoksi ile İlişkisi”, “Hacı Bektaş Veli ve Şiilik” “Hacı Bektaş Veli’nin Hz. Ali ve On İki İmam ile İlgili Düşünceleri”, “Hacı Bektaş Veli-Bektaşilik ve İbadet”, “Hacı Bektaş Veli’nin Selçuklu ve Osmanlı Devleti’ne Bakışı”, “Hacı Bektaş Veli ve Baba İlyas”, “Hacı Bektaş Veli ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî”, “Hacı Bektaş Veli’nin Öğretilerinin ve Bektaşiliğin Tahrifi” başlıkları ile değerlendirilmiştir.</jats:p>