Abstract
<jats:p>Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda gastrointestinal sistem (GİS) yakınmaları sık görülmekte olup çoğu zaman diyaliz sürecinin doğal bir parçası olarak değerlendirilse de, bu semptomlar klinik sonuçlar üzerinde belirgin etkilere sahiptir. Bulantı, kusma, iştahsızlık, konstipasyon, diyare, reflü ve gastrointestinal kanamalar; beslenme durumunu bozarak malnütrisyonu derinleştirebilir, diyaliz toleransını azaltabilir ve hastaneye yatış oranlarını artırabilir. Bu nedenle GİS semptomları, izole bir sorun olarak değil, sistemik dengenin bozulduğunu gösteren önemli klinik belirteçler olarak ele alınmalıdır. Patofizyolojik açıdan üremik toksin birikimi, intradiyalitik hemodinamik dalgalanmalar, ilaç yükü ve bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler GİS fonksiyonlarını çok yönlü olarak etkilemektedir. Özellikle intradiyalitik hipotansiyon ve splanknik hipoperfüzyon semptom gelişiminde kritik rol oynarken, ilaçlara bağlı mukozal hassasiyet ve kanama riski de dikkate alınmalıdır. Klinik yönetimde semptomların zamanlaması, şiddeti ve diyaliz parametreleriyle ilişkisi sistematik biçimde değerlendirilmelidir. Hemşirelik bakımı; erken farkındalık, düzenli izlem, hasta eğitimi ve multidisipliner ekip ile etkili iletişim üzerinden şekillenmelidir. Semptomların ölçülebilir biçimde izlenmesi ve bakım planına entegre edilmesi, tedavi etkinliğinin artırılmasında temel rol oynar. Sonuç olarak, GİS yakınmalarının bütüncül ve kanıta dayalı bir yaklaşımla yönetilmesi; hasta güvenliği, yaşam kalitesi ve klinik sonuçların iyileştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.</jats:p>