Abstract
<jats:p>Son yıllarda yaşanan dijitalleşme, büyük veri, yapay zekâ ve akıllı şehir uygulamalarının yaygınlaşması, turizm destinasyonlarının rekabet biçimlerini köklü bir şekilde dönüştürmektedir. Bu dönüşüm sürecinde “akıllı destinasyon” kavramı, teknolojik altyapıdan öte, veri temelli karar alma, deneyim tasarımı ve paydaşlar arası yönetim süreçlerini kapsayan bütüncül bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Fakat literatür incelendiğinde akıllı destinasyonların çoğunlukla teknoloji merkezli olarak ele alındığı, literatürde pazarlamanın stratejik bir yönetim aracı olarak oynadığı rolün yeterince derinlemesine incelenmediği görülmektedir. Dolayısıyla bu kitap bölümünün temel amacı, akıllı destinasyonlarda pazarlamayı stratejik bir yönetim aracı olarak ele alarak, teknoloji–pazarlama–deneyim ilişkisini bütüncül bir çerçevede incelemektir. Bu bağlamda bölümde, akıllı destinasyonlarda pazarlama; veri temelli karar alma, stratejik pazarlama süreçleri ve deneyim odaklı uygulamaları bütünleştiren dinamik bir sistem olarak kavramsallaştırılmaktadır. Bu doğrultuda, veri ve analitik altyapı, pazar bölümlendirme ve konumlandırma kararları ile turist deneyimini merkeze alan uygulamalar arasında sürekli öğrenmeye dayalı bir etkileşim modeli önerilmektedir. Önerilen model, pazarlamanın teknoloji ile yönetim arasında köprü kuran stratejik bir mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın uygulama boyutunda, Barcelona, Amsterdam ve Seul gibi küresel ölçekte öne çıkan akıllı destinasyon örnekleri ile Türkiye’den İstanbul, Antalya, Konya ve Eskişehir şehirleri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu incelemeler, akıllı destinasyon pazarlamasında stratejik araçların, kurumsal yapıların ve uygulama düzeylerinin farklılaşmasını görünür kılmaktadır. Bölümün sonuç kısmında, Türkiye özelinde akıllı destinasyon pazarlamasının mevcut durumu değerlendirilmekte ve destinasyon yönetim organizasyonları (DMO) ile politika yapıcılar için uygulanabilir stratejik çıkarımlar sunulmaktadır. Bu yönüyle çalışma, akıllı destinasyon literatürüne pazarlama merkezli özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.</jats:p>