Abstract
<jats:p>Kamusal mallar, piyasa mekanizmasının etkin biçimde sağlayamadığı mal ve hizmetleri kapsamakta ve devletin ekonomik sistem içindeki rolünün temel gerekçelerinden birini oluşturmaktadır. Kamusal mallar, faydasının bölünemezliği, kollektif tüketim özelliği, tüketimden mahrum edilememe ve fiyatlanamama özelliğine sahip tam kamusal mallar ve faydası bölünebilen, piyasada rekabete açık, bireysel tüketilebilen yarı kamusal mallar olmak üzere temelde iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu çalışmada her iki gruptan kamusal mallara da yer verilmiştir. Türkiye ekonomisi özelinde yapılan incelemeler, kamusal malların üretim ve sunumunda özellikle 2000 sonrası dönemde önemli dönüşümler yaşandığını göstermektedir. Aynı dönemde altyapı yatırımlarında kamu-özel iş birliği modelleri yaygınlaşmış, sağlık ve eğitim sektörlerinde reformlar hayata geçirilmiş ve dijital kamu hizmetleri geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de kamusal malların üretim ve finansman yapısını kamu ekonomisi perspektifinden incelemek ve son yirmi yıldaki dönüşümün ekonomik etkilerini analiz etmektir. Bu kapsamda, tam kamusal mal olan savunma, yarı kamusal mal olan sağlık, eğitim ve dijital kamu hizmetleri gibi temel kamusal hizmet alanları ele alınmıştır. Savunma, sağlık ve eğitim hizmetlerinin son 20 yıllık harcamaları ve GSYH içindeki payları güncel veriler ışığında analiz edilmiştir. Bulgular, söz konusu dönemde savunma, sağlık ve eğitim hizmetlerinde niteliksel ve niceliksel artışlar olduğunu göstermektedir. Bu dönem için bulgular, kamusal hizmetlere erişimin önemli ölçüde arttığını, ancak kamu maliyesinin finansman yapısının giderek daha karmaşık hale geldiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca kamu-özel iş birliği modellerinin altyapı yatırımlarında belirleyici olduğu anlaşılmaktadır.</jats:p>