Abstract
<jats:p>Bu bölüm, Türk anayasa tarihinde hükümet sistemlerinin dönüşümünü yürütmeyi güçlendirme eğilimi ve yürütmenin düzenleme yetkisi ekseninde incelemektedir. Çalışmada 1876, 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları ayrı dönemler hâlinde ele alınmakta; her anayasal düzende siyasal rejimin niteliği, hükümet sisteminin yapısı ve yasama-yürütme ilişkilerinin kural koyma yetkisine nasıl yansıdığı değerlendirilmektedir. Temel sav, Türk anayasa tarihinin yalnızca hükümet sistemi değişiklikleri üzerinden değil, aynı zamanda yürütmenin düzenleme alanının genişlemesi üzerinden de okunabileceğidir. Bu çerçevede meşruti monarşiden meclis hükümeti sistemine, karma modele, parlamenter rejime ve nihayet yürütmenin daha baskın hâle geldiği anayasal düzenlere uzanan çizgi tartışılmaktadır. Çalışma, olağan dönemlerde yasamanın asli kural koyucu konumu ile yürütmenin türev düzenleme yetkisi arasındaki ilişkinin zaman içerisinde nasıl değiştiğini; muvakkat kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, kanun hükmünde kararnameler ve anayasal değişiklikler üzerinden göstermeyi amaçlamaktadır. Böylece Türk siyasal hayatında demokratikleşme ile yürütmenin güçlenmesi arasındaki gerilim, anayasa hukuku ve siyaset bilimi perspektifinden ortaya konulmaktadır.</jats:p>