Abstract
<jats:p>Steganografi, dijital ortamlarda gizli verilerin metin, görüntü, ses, video gibi taşıyıcı nesneler içerisine gömülmesini temel alan bir bilgi gizleme yöntemidir. Kriptografiden farklı olarak, yalnızca mesajın içeriğini değil, iletişimin varlığını da gizlemeyi hedefler. Antik Yunan'dan günümüze uzanan köklü bir geçmişe sahip olan steganografi, dijital çağla birlikte siber güvenlik, adli bilişim ve telif hakkı koruma gibi alanlarda stratejik önem kazanmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de steganografi alanında hazırlanmış lisansüstü tezlerin genel görünümünü, metodolojik eğilimlerini ve araştırma boşluklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde "steganografi" anahtar kelimesiyle taranan tezler PRISMA ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiş; tam metnine erişilen 111 tez (92 yüksek lisans, 19 doktora) betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Tezler; tür, yıl, üniversite, enstitü, anabilim dalı, danışman unvanı, sayfa sayısı, tablo-şekil kullanımı, taşıyıcı ortam, kullanılan yöntemler ve performans ölçütleri açısından analiz edilmiştir. Bulgular, tezlerin büyük çoğunluğunun Fen Bilimleri Enstitüleri bünyesinde ve bilgisayar mühendisliği ağırlıklı programlarda yürütüldüğünü göstermektedir. En çok tercih edilen yöntem LSB (45 tez) iken, kriptografik algoritmalardan AES (10 tez) öne çıkmaktadır. Performans değerlendirmesinde PSNR (35 tez) en sık kullanılan ölçüttür. Görüntü steganografisi baskın olmakla birlikte metin, ses, video ve ağ ortamlarında da çalışmalar mevcuttur. Steganaliz içeren tezlerin sınırlı sayıda kalması, alanın gizleme odaklı bir perspektifle şekillendiğini göstermektedir. Yapay zekâ tabanlı yöntemlerin (CNN, GAN) ise henüz yeterli düzeyde temsil edilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'de steganografi alanındaki lisansüstü tezler teknik ve uygulama odaklı bir çizgide ilerlemekte; ancak frekans alanı teknikleri, yapay zekâ uygulamaları ve steganaliz konularında metodolojik çeşitliliğin artırılması gerekmektedir. Bu çalışmanın, alanda çalışacak araştırmacılara yol gösterici bir kaynak olması beklenmektedir.</jats:p>