Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışmada, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı tarımsal amaçlı örgütlerin derecelendirilme listesinden yararlanılarak tarımsal amaçlı kooperatiflerin il düzeyinde karşılaştırmalı performans sıralaması yapılmıştır. Çalışmanın amacı, resmi derecelendirme sonuçlarını (1., 2. ve 3. derece ile başvuru uygunluğu çıktıları) ölçülebilir göstergelere dönüştürerek il bazında izlenebilir bir karar destek çerçevesi geliştirmektir. Bu kapsamda, 140 kooperatifin yer aldığı 48 il için dört kriterden oluşan karar matrisi oluşturulmuş; kriter ağırlıkları nesnel kriter ağırlıklandırma LODECI yöntemiyle belirlenmiş ve iller RAWEC modeliyle sıralanmıştır. Bulgular, üst sıralarda birinci derece performansı güçlü ve başvuru uygunluğu sorunları düşük illerin yoğunlaştığını göstermektedir; buna göre İzmir, Muğla ve Eskişehir illeri ilk üçte yer almakta olup İzmir ve Muğla’da derecelendirilen kooperatiflerin tamamının birinci derece olması öne çıkan belirleyici faktör olarak dikkat çekmektedir. Eskişehir’de ise birinci derece yoğunluğu yüksek olmakla birlikte üçüncü derece kooperatiflerin varlığı, ilin İzmir ve Muğla’nın gerisinde ancak üst grupta konumlanmasına yol açmıştır. Elde edilen sıralama, tarımsal kooperatifçilikte il düzeyinde güçlü ve zayıf alanların görünür kılınmasına ve politika önceliklerinin belirlenmesine yönelik uygulanabilir bir karar destek çıktısı sunmaktadır. Bulgular, İzmir, Muğla ve Eskişehir’in en yüksek; Amasya, Gaziantep ve Hakkâri’nin ise en düşük bütünleşik performansa sahip olduğunu ortaya koymaktadır</jats:p>