Abstract
<jats:p>Yirmi birinci yüzyılda sağlık sistemleri; artan maliyet baskıları, demografik yaşlanma, kronik hastalık yükü, sağlık çalışanı tükenmişliği ve iklim değişikliği gibi çok katmanlı yapısal risklerle karşı karşıyadır. Bu gelişmeler, sağlık sistemlerinin yalnızca finansal denge üzerinden değil; dayanıklılık, değer üretimi ve çevresel sorumluluk boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bölüm, sürdürülebilir toplum sağlığı kavramını sistem teorisi, değer temelli sağlık hizmeti yaklaşımı ve yalın düşünce perspektifleri çerçevesinde bütüncül bir modelle yeniden kavramsallaştırmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, “Sürdürülebilir Toplum Sağlığı için Yalın Dönüşüm Modeli (STSYDM)” adı verilen altı katmanlı özgün bir sistem mimarisi önerilmektedir. Model; makro politika tasarımı, finansal sürdürülebilirlik, süreç akışı optimizasyonu, klinik değer üretimi, toplum katılımı ve çevresel sürdürülebilirlik boyutlarını entegre etmektedir. STSYDM’nin özgün katkısı, sağlık sistemlerini eş zamanlı olarak makro (politika), mezzo (kurumsal süreçler) and mikro (klinik değer üretimi) düzeylerde yalın ve değer temelli ilkelerle bütünleştiren çok katmanlı bir entegrasyon çerçevesi sunmasıdır. Türkiye sağlık sistemi örneği üzerinden yapılan analiz, 2003 sonrası reformların erişim ve kapsayıcılık açısından önemli kazanımlar sağladığını; ancak hizmet hacmi artışı ve hacim odaklı teşvik mekanizmalarının uzun vadeli değer üretimi açısından yeni gerilimler oluşturduğunu göstermektedir.</jats:p>