Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Amaç: Bu pilot çalışmanın amacı, sağlıklı ve bilinç bozukluğu bulunan bireylerde dinlenim ve kalp atımı sayma görevi sırasında fonksiyonel yakın kızılötesi spektroskopi (fNIRS) ile ölçülen kortikal oksihemoglobin (HbO) yanıtlarını araştırmaktır. Çalışma, interoseptif süreçlerin bilinç mekanizmalarıyla ilişkisini anlamaya ve davranışsal ölçütlerden bağımsız biyobelirteçlerin geliştirilmesine katkı sağlamak üzere bir pilot çalışma olmayı hedeflemiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaş, cinsiyet ve eğitim açısından benzeştirilmiş 13 sağlıklı birey ve 6 bilinç bozukluğu bulunan hasta dahil edilmiştir. fNIRS ölçümleri 35 kanallı NIRScout cihazı ile frontal ve parietotemporal bölgelerden alınmıştır. Dinlenim koşulunda 7 dakikalık gözler kapalı kayıt yapılmış, interoseptif görev olarak Schandry’nin kalp atımı sayma paradigması uygulanmıştır. ΔHbO yanıtları Homer3 yazılımında işlenmiş, parametrik olmayan testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Dinlenim durumunda gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sağlıklı bireylerde kalp atımı sayma görevi sırasında sol frontal ve mid frontal bölgelerde ΔHbO düzeylerinde anlamlı azalma gözlenmiştir. Bilinç bozukluğu grubunda dinlenim ve görev koşulları arasında fark saptanmamıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda, sağlıklı bireylerin sol ve sağ temporoparietal bölgelerde daha düşük ΔHbO değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışma, interoseptif görevler sırasında sağlıklı bireylerde frontal ve temporoparietal bölgelerde anlamlı hemodinamik değişiklikler görüldüğünü; bilinç bozukluğu olan bireylerde ise görevle ilişkili yanıtların belirginleşmediğini göstermiştir. Temporoparietal bölgelerdeki farklılıklar, bu alanların interoseptif farkındalık ve bilinçli deneyimle ilişkisini desteklemektedir. Bulgular, sınırlı örneklem büyüklüğüne rağmen fNIRS’in bilinç bozukluklarında biyobelirteç geliştirilmesine katkı sağlayabilecek bir yöntem olduğunu düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: İnterosepsiyon, Hemodinamikler, Fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopisi, Bilinç Bozuklukları</jats:p>