Abstract
<jats:p>Ներածություն. Անհասների ռետինոպաթիան (ԱՌ) ցանցաթաղանթի անոթային պրոլիֆերատիվ հիվանդություն է վաղաժամ ծնված նորածինների մոտ, որը մոտ 50,000 երեխայի կուրության պատճառն է ամբողջ աշխարհում։ Նպատակ. Գրականության սույն ակնարկի նպատակն է, հիմնվելով ուսումնասիրված հետազոտությունների տվյալների վերլուծության և ընդհանրացման վրա, ամփոփել ժամանակակից գրականության տվյալները ԱՌ-ի և անհասների հետին ագրեսիվ ռետինոպաթիայի (ԱՀԱՌ-ի) էթիոպաթոգենեզի և կլինիկական դրսևորումների վերաբերյալ: Մեթոդներ. Ուսումնասիրվել են հետազոտության թեմային վերաբերող վերջին 10 տարվա ընթացքում հրապարակված շուրջ 80 աղբյուրներ, քննարկվել են ԱՌ-ի և ԱՀԱՌ-ի պատճառագիտությանը, ախտածագմանը, կլինիկական դրսևորումներին, ուղեկցող վիճակներին և նախատրամադրող գործոններին վերաբերող հիմնահարցերը։ Արդյունքներ. Լուսաբանվել է մի շարք գործոնների (հղիության ժամկետ, պտղի քաշը ծնվելիս, վարակի առկայություն, ճարպային փոխանակության խանգարումներ և այլն) կարևորությունը անհաս նորածինների ցանցաթաղանթի անգիոգենեզի խանգարումների զարգացման հարցում։ Ուսումնասիրվել են ԱՌ-ի և ԱՀԱՌ-ի ձևավորման և զարգացման հավանականության վրա ազդող գործոնների բազմաթիվ տարաբնույթ, հաճախ նաև հակասական տվյալները և փոխազդեցությունը։ Եզրակացություն. Գրականության ակնարկը թելադրում է ԱՌ-ի և ԱՀԱՌ-ի զարգացման և հրահրող գործոնների, ինչպես նաև դրանց ազդեցության մեխանիզմների հետ կապի ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը, ինչն անկասկած կնպաստի բուժման տարբերակված և ավելի արդյունավետ մոտեցումների մշակմանը:</jats:p>