Abstract
<jats:p>Целью данного исследования является анализ особенностей формирования навыков смыслового чтения у младших школьников в условиях современной образовательной среды. В работе раскрываются идеи, подходы и направления, связанные с развитием читательской грамотности как основы познавательной и учебной деятельности учащихся. Особое внимание уделяется роли учителя в организации процесса смыслового чтения, подбору текстов различной жанровой направленности и использованию интерактивных технологий, стимулирующих осознанное восприятие и интерпретацию информации. Научная и практическая значимость исследования заключается в определении эффективных педагогических условий, методов и приёмов, способствующих развитию критического, аналитического и творческого мышления у детей младшего школьного возраста. Методологическая база исследования опирается на наблюдение, анализ психолого-педагогической литературы, анкетирование учителей и учащихся, а также диагностику уровня сформированности навыков смыслового чтения у школьников. Полученные результаты показали, что систематическая и целенаправленная работа по формированию читательских умений значительно повышает интерес к чтению, способствует развитию речи, внимания, памяти и общему повышению качества учебной деятельности. Практическая значимость исследования заключается в возможности применения разработанных методических рекомендаций в педагогической практике, а также в интеграции смыслового чтения во все учебные предметы и воспитательную работу школы.</jats:p> <jats:p>Бұл зерттеудің мақсаты-қазіргі білім беру жағдайында бастауыш сынып оқушыларында мағыналық оқу дағдыларын қалыптастыру ерекшеліктерін талдау. Жұмыста оқушылардың танымдық және оқу іс-әрекетінің негізі ретінде оқу сауаттылығын дамытуға байланысты идеялар, тәсілдер мен бағыттар ашылады. Мағыналық оқу процесін ұйымдастырудағы мұғалімнің рөліне, әртүрлі жанрлық бағыттағы мәтіндерді таңдауға және ақпаратты саналы қабылдау мен түсіндіруді ынталандыратын интерактивті технологияларды қолдануға ерекше назар аударылады. Зерттеудің ғылыми және практикалық маңыздылығы бастауыш мектеп жасындағы балаларда сыни, аналитикалық және шығармашылық ойлауды дамытуға ықпал ететін тиімді педагогикалық жағдайларды, әдістер мен әдістерді анықтау болып табылады. Зерттеудің әдіснамалық базасы бақылау, психологиялық- педагогикалық әдебиеттерді талдау, мұғалімдер мен оқушыларға сауалнама жүргізу, сондай-ақ оқушылардың мағыналық оқу дағдыларының қалыптасу деңгейін диагностикалауға негізделген. Нәтижелер оқу дағдыларын қалыптастыру бойынша жүйелі және мақсатты жұмыс оқуға деген қызығушылықты едәуір арттыратынын, сөйлеуді, зейінді, есте сақтауды дамытуға және оқу іс-әрекетінің сапасын жалпы арттыруға ықпал ететінін көрсетті. Зерттеудің практикалық маңыздылығы педагогикалық практикада әзірленген әдістемелік ұсыныстарды қолдану мүмкіндігінде, сондай-ақ мағыналық оқуды мектептің барлық оқу пәндері мен тәрбие жұмысына біріктіруде жатыр.</jats:p> <jats:p>The purpose of this study is to analyze the specific features of developing reading comprehension skills among primary school students in the context of the modern educational environment. The paper reveals ideas, approaches, and directions related to the development of reading literacy as the foundation of students’ cognitive and learning activities. Special attention is paid to the teacher’s role in organizing the process of reading comprehension, selecting texts of various genres, and using interactive technologies that promote conscious comprehension and interpretation of information. The scientific and practical significance of the study lies in identifying effective pedagogical conditions, methods, and techniques that contribute to the development of critical, analytical, and creative thinking in younger students. The methodological basis of the research includes observation, analysis of psychological and pedagogical literature, surveys of teachers and students, as well as diagnostics of the level of reading comprehension skills among primary school children. The findings demonstrate that systematic and purposeful work on the formation of reading skills significantly increases interest in reading, develops speech, attention, and memory, and improves the overall quality of learning. The practical value of the research lies in the applicability of the proposed methodological recommendations in teaching practice and in integrating reading comprehension into all academic subjects and school educational activities.</jats:p>