Abstract
<jats:p>Мақалада қазіргі музыкалық-педагогикалық жоғары білім беру жүйесінде байқалатын теориялық білім мен мектепке дейінгі тәжірибенің нақты талаптары арасындағы алшақтықты жеңуге бағытталған. Жұмыстың мақсаты – болашақ музыка мұғалімдерінің балабақшадағы кәсіби қызметке даярлығын арттыратын және оның тиімділігін эмпирикалық тұрғыдан тексеретін интегративті педагогикалық модельді әзірлеу. Зерттеу педагогикалық эксперимент ретінде жүргізілді. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті мен Қазақ ұлттық өнер университетінің «Музыкалық білім» мамандығы бойынша оқитын 60 студенті эксперименттік (N=30) және бақылау (N=30) топтарына бөлінді. Эксперименттік топқа үш компоненттен тұратын интегративті оқу модулі енгізілді: 1) қазақтық этнопедагогикалық материалдарды пайдалану; 2) Д. Эллиотттың «musicing» философиясына негізделген шығармашылық-іс-әрекеттік тапсырмалар (импровизация, рөлдік ойындар); 3) рефлексивтік-практикалық компонент (бейне-талдау, сараптамалық кері байланыс). Бақылау тобы дәстүрлі бағдарлама бойынша оқытылды. Тиімділік когнитивтік, эмоционалдық- құндылықтық (В.В. Бойко әдістемесінің бейімделген нұсқасы) және іс-әрекеттік (Е. Торренс тесті негізіндегі музыкалық-педагогикалық тапсырмалар) компоненттер бойынша бағаланды. Деректерді статистикалық өңдеу SPSS 26.0 бағдарламасында Стьюденттің t-критерийі арқылы жүргізілді. Эксперименттік топта жоғары кәсіби дайындық деңгейіне жеткен студенттердің үлесі 22%-дан 58%-ға дейін өсті (өсім +36 п.п.), ал төмен деңгейдегілердің үлесі 30%-дан 6,7%-ға дейін төмендеді. Бақылау тобында өзгеріс статистикалық маңызды болмады. Әрбір компонент бойынша орташа баллдарда айтарлықтай өсім байқалды: эмоционалдық-құндылықтық компонентте +0,90 балл (Mбаст=2.00; Mсоң=2.90), іс-әрекеттік компонентте +0,90 балл (Mбаст=1.93; Mсоң=2.83), когнитивтік компонентте +0,77 балл (Mбаст=2.10; Mсоң=2.87). Топтар арасындағы айырмашылықтар статистикалық тұрғыдан маңызды болды (p < 0,001). Сапалық талдау (рефлексиялық эсселер, сараптамалық бақылау) студенттердің кәсіби позициясының «сабақ берушіден» баланың эмоционалдық-шығармашылық серіктесіне қарай өзгергенін растады. Зерттеу болашақ музыка мұғалімдерін мектепке дейінгі білім беруге даярлауда теория мен практиканың фрагменттік үйлесімсіздігі мәселесін жеңу үшін интегративті тәсілдің қажеттілігін дәлелдеді. Этнопедагогикалық, шығармашылық-іс-әрекеттік және рефлексивтік компоненттерді біріктіретін ұсынылған модель студенттердің кәсіби дайындығын, әсіресе эмоционалдық эмпатия мен практикалық икемділік сияқты шешуші сапаларды айтарлықтай арттыратыны көрсетілді. Модель музыкалық педагогикалық білім беруді жаңарту үшін тәжірибелік негіз ретінде қызмет ете алады.</jats:p> <jats:p>Направлено на преодоление разрыва между теоретическими знаниями, наблюдаемым в современной системе высшего музыкально-педагогического образования, и реальными требованиями дошкольной практики. Цель работы – разработка интегративной педагогической модели, повышающей профессиональную готовность будущих учителей музыки к работе в детском саду, и эмпирическая проверка ее эффективности. Исследование проводилось в форме педагогического эксперимента. 60 студентов специальности «Музыкальное образование» Южно-Казахстанского университета им. М. Ауэзова и Казахского национального университета искусств были разделены на экспериментальную (N=30) и контрольную (N=30) группы. В экспериментальную группу был внедрен интегративный учебный модуль, состоящий из трех компонентов: 1) использование казахских этнопедагогических материалов; 2) творческо-деятельностные задания (импровизация, ролевые игры), основанные на философии «musicing» Д. Эллиотта; 3) рефлексивно- практический компонент (видеоанализ, экспертная обратная связь). Контрольная группа обучалась по традиционной программе. Эффективность оценивалась по когнитивному, эмоционально-ценностному (адаптированная методика В.В. Бойко) и деятельностному (музыкально-педагогические задания на основе теста Е. Торренса) компонентам. Статистическая обработка данных проводилась в программе SPSS 26.0 с использованием t-критерия Стьюдента. В экспериментальной группе доля студентов, достигших высокого уровня профессиональной готовности, увеличилась с 22% до 58% (прирост +36 п.п.), а доля с низким уровнем снизилась с 30% до 6,7%. В контрольной группе изменения не были статистически значимы. По каждому компоненту наблюдался значительный рост средних баллов: в эмоционально-ценностном компоненте — +0,90 балла (Mнач=2.00; Mкон=2.90), в деятельностном компоненте — +0,90 балла (Mнач=1.93; Mкон=2.83), в когнитивном компоненте — +0,77 балла (Mнач=2.10; Mкон=2.87). Различия между группами были статистически значимы (p < 0,001). Качественный анализ (рефлексивные эссе, экспертное наблюдение) подтвердил смену профессиональной позиции студентов от «преподавателя» к эмоционально-творческому партнеру ребенка. Исследование доказало необходимость интегративного подхода для преодоления фрагментарной рассогласованности теории и практики в подготовке будущих учителей музыки к дошкольному образованию. Показано, что предложенная модель, объединяющая этнопедагогический, творческо-деятельностный и рефлексивный компоненты, значительно повышает профессиональную готовность студентов, особенно в таких решающих качествах, как эмоциональная эмпатия и практическая гибкость. Модель может служить практической основой для обновления музыкально-педагогического образования.</jats:p> <jats:p>This study addresses the gap between theoretical knowledge in the current system of higher music- pedagogical education and the practical demands of preschool teaching. The aim is to develop an integrative pedagogical model that enhances the professional readiness of future music teachers for work in kindergarten and to empirically test its effectiveness. The research was conducted as a pedagogical experiment. Sixty students majoring in “Music Education” at M. Auezov South Kazakhstan University and Kazakh National University of Arts were divided into an experimental group (N=30) and a control group (N=30). The experimental group received an integrated learning module comprising three components: 1) the use of Kazakh ethnopedagogical materials; 2) creative and activity-based tasks (improvisation, role-playing games) based on D. Elliott's philosophy of "musicing"; 3) a reflective-practical component (video analysis, expert feedback). The control group followed the traditional curriculum. Effectiveness was assessed across cognitive, emotional-value-based (using an adapted version of V.V. Boyko's method), and activity-based (using music-pedagogical tasks adapted from E. Torrance's test) components. Data were statistically processed in SPSS 26.0 using Student's t-test. In the experimental group, the proportion of students achieving a high level of professional readiness increased from 22% to 58% (a gain of +36 p.p.), while the proportion at a low level decreased from 30% to 6.7%. Changes in the control group were not statistically significant. A significant increase in mean scores was observed for each component: the emotional-value component increased by +0.90 points (Mpre=2.00; Mpost=2.90), the activity-based component by +0.90 points (Mpre=1.93; Mpost=2.83), and the cognitive component by +0.77 points (Mpre=2.10; Mpost=2.87). Differences between the groups were statistically significant (p < .001). Qualitative analysis (reflective essays, expert observation) confirmed a shift in the students' professional stance from being an "instructor" to becoming an emotional-creative partner of the child. The research demonstrates the necessity of an integrative approach to overcome the fragmented disconnection between theory and practice in preparing future music teachers for preschool education. The proposed model, which combines ethnopedagogical, creative-activity-based, and reflective components, was shown to significantly enhance students' professional readiness, particularly in crucial qualities such as emotional empathy and practical flexibility. The model can serve as a practical foundation for updating music-pedagogical education.</jats:p>