Abstract
<jats:p>Статья посвящена исследованию способности преподавателей русского языка в вузах Казахстана выявлять академические тексты, сгенерированные искусственным интеллектом. На основе экспериментальных данных показано, что даже опытные специалисты затрудняются достоверно определить авторство текста, что свидетельствует о высоком уровне стилистической адаптации генеративного ИИ к стилю академического письма. В ходе исследования анализируется разрыв между субъективной уверенностью преподавателей и фактической точностью распознавания, а также проводится сопоставление полученных результатов с данными зарубежных исследований. Особое внимание уделяется комплексному анализу педагогических и этических рисков, связанных с бесконтрольным использованием ИИ-текстов в образовательном процессе. В работе обоснована насущная необходимость внедрения элементов цифровой и «ИИ-грамотности» в учебные программы, фундаментального пересмотра традиционных критериев оценивания и усиления политики академической честности. Подчёркивается особая актуальность адаптации казахстанской системы лингвистического образования к новым вызовам, что требует развития у студентов критического мышления, рефлексии и уникальных навыков, не воспроизводимых искусственным интеллектом. Полученные результаты указывают на необходимость перехода от репродуктивных заданий к творческим, что позволит сохранить объективность оценки и целостность учебного процесса.</jats:p> <jats:p>Бұл мақала Қазақстан жоғары оқу орындарының орыс тілі пәні мұғалімдерінің жасанды интеллект жасаған академиялық мәтіндерді анықтау қабілетін зерттеуге арналған. Эксперименттік деректер тіпті тәжірибелі мамандардың да мәтін авторлығын дәл анықтауда қиындықтарға тап болатынын көрсетеді, бұл генеративті ЖИ-дың академиялық жазу стиліне жоғары деңгейде бейімделгенін дәлелдейді. Зерттеу барысында оқытушылардың субъективті сенімділігі мен нақты анықтау дәлдігі арасындағы алшақтық талданып, сонымен қатар алынған нәтижелер шетелдік зерттеулер деректерімен салыстырылады. Білім беру үдерісінде ЖИ-мәтіндердің бақыланбайтын пайдаланылуымен байланысты педагогикалық және этикалық тәуекелдерге кешенді талдау жасауға ерекше назар аударылады. Жұмыста оқу бағдарламаларына цифрлық сауаттылық пен «ЖИ-сауаттылық» элементтерін енгізу, бағалаудың дәстүрлі критерийлерін іргелі қайта қарау және академиялық адалдық саясатын нығайтудың өзекті қажеттілігі негіздене түсіндіріледі. Қазақстанның лингвистикалық білім беру жүйесін жаңа сындарға бейімдеудің ерекше өзектілігі атап өтіледі, бұл студенттерде сыни тұрғыдан ойлау, рефлексия және жасанды интеллект қайта жасай алмайтын бірегей дағдыларды дамытуды талап етеді. Алынған нәтижелер репродуктивтік тапсырмалардан шығармашылық тапсырмаларға көшу қажеттілігін көрсетеді, бұл бағалаудың объективтілігі мен оқу үдерісінің тұтастығын сақтауға мүмкіндік береді.</jats:p> <jats:p>This article is devoted to studying the ability of Russian language instructors at higher educational institutions in Kazakhstan to identify academic texts generated by artificial intelligence. Experimental data show that even experienced specialists face difficulties in reliably determining text authorship, which demonstrates the high level of stylistic adaptation of generative AI to the conventions of academic writing. The study analyzes the gap between instructors' subjective confidence and the actual accuracy of detection, and also compares the obtained results with data from international research. Particular attention is paid to a comprehensive analysis of the pedagogical and ethical risks associated with the uncontrolled use of AI-generated texts in the educational process. The work substantiates the pressing necessity of integrating digital and "AI literacy" elements into curricula, fundamentally revising traditional assessment criteria, and strengthening academic integrity policies. The particular relevance of adapting Kazakhstan's linguistic education system to new challenges is emphasized, which requires developing students' critical thinking, reflection, and unique skills that cannot be replicated by artificial intelligence. The obtained results indicate the need to transition from reproductive tasks to creative ones, which will help maintain assessment objectivity and the integrity of the educational process.</jats:p>