Back to Search View Original Cite This Article

Abstract

<jats:p>The article examines the issues of preparing future teachers for professional work with gifted children in the context of inclusive education. The study is based on the regulatory framework of the Republic of Kazakhstan, scientific works of domestic and foreign scholars, as well as practical materials of educational organizations implementing inclusion programs. The methodological toolkit includes theoretical analysis, comparative method, content analysis, pedagogical modeling, and generalization of pedagogical experience. The research highlights three stages: analytical (study of normative documents and scientific sources), diagnostic (determining the level of readiness of future teachers to work with gifted children), and design (development of recommendations and a model for teacher training). Special attention is paid to the relationship between inclusive education and the psychology of giftedness. It is emphasized that inclusion is not only a methodology but also a philosophy that ensures equal access to quality education and fosters values of humanism and respect for diversity. Giftedness in preschool age is considered as a special potential of the child, manifested in cognitive activity, curiosity, developed imagination, and non-standard thinking. The results of the analysis of works by B.M. Teplov, A.I. Savenkov, A.A. Loseva, D.S. Renzulli, as well as definitions of inclusive education proposed by UNESCO, M.I. Skorokhod, S.V. Chebrovskaya, T. Booth, and M. Ainscow, confirm the need for a comprehensive approach to teacher training. It is concluded that effective preparation of future teachers for working with gifted children in inclusive settings requires a combination of professional competencies, psychological and pedagogical knowledge, methodological skills, and value orientations aimed at accepting diversity and supporting the individual development of each child.</jats:p> <jats:p>Мақалада инклюзивті білім беру жағдайында дарынды балалармен кәсіби жұмысқа болашақ педагогтарды даярлау мәселелері қарастырылады. Зерттеу Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық базасына, отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне, сондай-ақ инклюзия бағдарламаларын жүзеге асыратын білім беру ұйымдарының практикалық материалдарына негізделген. Әдіснамалық құралдар құрамына теориялық талдау, салыстырмалы әдіс, контент-талдау, педагогикалық модельдеу және педагогикалық тәжірибені қорыту кіреді. Зерттеу үш кезеңді қамтиды: аналитикалық (нормативтік құжаттар мен ғылыми дереккөздерді зерттеу), диагностикалық (болашақ педагогтардың дарынды балалармен жұмысқа дайындығын анықтау) және жобалау (ұсыныстар мен педагогтарды даярлау моделін әзірлеу). Инклюзивті білім беру мен дарындылық психологиясының өзара байланысына ерекше назар аударылады. Инклюзия тек әдістеме ғана емес, сонымен қатар сапалы білімге тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін және гуманизм мен әртүрлілікті құрметтеу құндылықтарын қалыптастыратын философия ретінде қарастырылады. Мектепке дейінгі жастағы дарындылық баланың танымдық белсенділігінде, қызығушылығында, дамыған қиялында және стандартты емес ойлауында көрінетін ерекше әлеует ретінде сипатталады. Б.М. Теплов, А.И. Савенков, А.А. Лосева, Д.С. Рензулли еңбектерін, сондай-ақ ЮНЕСКО, М.И. Скороход, С.В. Чебровская, Т. Бут және М. Эйнскоу ұсынған инклюзивті білім беру анықтамаларын талдау нәтижелері педагогтарды даярлауда кешенді тәсілдің қажеттілігін растайды. Қорытынды: инклюзия жағдайында дарынды балалармен жұмыс істеуге болашақ мұғалімдерді тиімді даярлау кәсіби құзыреттердің, психологиялық-педагогикалық білімдердің, әдістемелік дағдылардың және әртүрлілікті қабылдауға, әр баланың жеке дамуын қолдауға бағытталған құндылықтық ұстанымдардың үйлесімін талап етеді.</jats:p> <jats:p>В статье рассматриваются вопросы подготовки будущих педагогов к профессиональной деятельности с одарёнными детьми в условиях инклюзивного образования. Исследование опирается на нормативно- правовую базу Республики Казахстан, научные труды отечественных и зарубежных учёных, а также практические материалы образовательных организаций, реализующих программы инклюзии. Методологический инструментарий включает теоретический анализ, сравнительно- сопоставительный метод, контент-анализ, педагогическое моделирование и обобщение педагогического опыта. В ходе исследования выделены три этапа: аналитический (изучение нормативных документов и научных источников), диагностический (определение уровня готовности будущих педагогов к работе с одарёнными детьми) и проектировочный (разработка рекомендаций и модели подготовки педагогов). Особое внимание уделяется взаимосвязи инклюзивного образования и психологии одарённости. Подчёркивается, что инклюзия является не только методикой, но и философией, обеспечивающей равный доступ к качественному обучению и формирующей ценности гуманизма и уважения к различиям. Одарённость в дошкольном возрасте рассматривается как особый потенциал ребёнка, проявляющийся в познавательной активности, любознательности, развитом воображении и нестандартном мышлении. Результаты анализа трудов Б.М. Теплова, А.И. Савенкова, А.А. Лосевой, Д.С. Рензулли, а также определений инклюзивного образования, предложенных ЮНЕСКО, М.И. Скороходом, С.В. Чебровской, Т.Бутом и М. Эйнскоу, подтверждают необходимость комплексного подхода к подготовке педагогов. Сделан вывод, что эффективная подготовка будущих учителей к работе с одарёнными детьми в условиях инклюзии требует сочетания профессиональных компетенций, психолого-педагогических знаний, методических умений и ценностных установок, направленных на принятие разнообразия и поддержку индивидуального развития каждого ребёнка.</jats:p>

Show More

Keywords

және inclusive education білім беру

Related Articles