Abstract
<jats:p>Бул макалада Чыңгыз Айтматовдун аз изилденген чыгармасы болгон “Деңизде бойлой жорткон Ала-Дөбөт” повести талданат. Макалада окуянын жаралышына байланыштуу тарыхый, маданий жана өмүр баяндык контексттер, ошондой эле анын идеялык жана көркөм өзгөчөлүктөрү каралат. Айрыкча, кыргыз окурмандарына Айтматовдун көркөм чечмелөөсү аркылуу биринчи жолу тааныштырылган нивх элинин образына көңүл бурулат. Макалада нивх элинин салттуу маданиятынын, фольклорунун, дүйнө таанымынын жана жашоо шарттарынын негизги өзгөчөлүктөрү, алардын деңиздин табигый элементи менен болгон мамилеси жана окуянын образын калыптандыруудагы мифологиялык мотивдердин ролу каралат. Макалада ошондой эле этнографиялык материал менен Айтматовдун философиясынын ортосундагы байланыш, анын ичинде анын чакан элдердин тагдыры, маданий эс тутумду сактоо жана жалпы адамзаттык баалуулуктар жөнүндөгү ой жүгүртүүлөрү каралат. Окуянын жазуучунун чыгармачылыгынын эл аралык темасын өнүктүрүүдөгү жана кыргыз адабиятынын көркөм мейкиндигин кеңейтүүдөгү маанилүү звено катары мааниси жөнүндө тыянак чыгарылат.</jats:p>