Abstract
<jats:p>Бұл жұмыста Қызылорда қаласының мысалында тұрақты даму контекстіндегі еңбек белсенділігі және жұмыспен қамтудағы кедергілер мәселелері қарастырылады. Зерттеу еңбек нарығына әсер ететін негізгі факторларды анықтауға, сондай-ақ аймақтың тұрғындары жұмысқа орналасу кезінде кездесетін кедергілерді анықтауға бағытталған. Жұмыста әдеби дереккөздерді талдау әдістері, статистикалық талдау, социологиялық сауалнама және сараптамалық сұхбат қолданылды. Жұмыспен қамтудың негізгі экономикалық, әлеуметтік, демографиялық және экологиялық кедергілері анықталды. Жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясатты, Кәсіптік оқыту бағдарламаларының тиімділігін және кәсіпкерлікті қолдауды талдауға ерекше назар аударылды. Жұмыссыздық динамикасын, сұранысқа ие кәсіптерді және өңір экономикасындағы құрылымдық өзгерістерді қоса алғанда, Қызылорда еңбек нарығының ерекшеліктері қарастырылды. Жүргізілген зерттеу еңбек кедергілеріне неғұрлым бейім халық топтарын анықтауға және оларды еңбек нарығына интеграциялау жөніндегі шараларды айқындауға мүмкіндік берді. Алынған мәліметтер негізінде білім беру бағдарламаларын жетілдіруді, шағын және орта бизнес үшін қолайлы жағдайлар жасауды, жұмыс іздеуге арналған цифрлық платформаларды дамытуды және қызметкерлердің әлеуметтік қорғалуын жақсартуды қоса алғанда, еңбек белсенділігінің деңгейін арттыру бойынша ұсынымдар әзірленді. Ұсынылған шаралар Қызылордада инклюзивті және теңгерімді еңбек нарығын құруға ықпал ете отырып, орнықты даму қағидаттарына бағдарланған. Экономикалық қызмет түрлері бойынша жұмыспен қамтылғандар саны мен үлес салмағының өзгеруі, экономикаға сыртқы факторлардың қатты әсері байқалған жылдардағы жұмыс күшінің қозғалысы, сондай-ақ сол жылдардағы жұмысшылар санының еңбекақы төлеу параметрлерінің өзгеруіне әсері талданады. Жүргізілген талдау негізінде Қызылорда қаласының еңбек нарығының сыртқы күйзелістерге реакциясының бірқатар ерекшеліктері анықталды және сыртқы жағдайлардың күшті турбуленттілігі кезеңдерінде оның құрылымының өзгеруіне қатысты қорытындылар жасалды.</jats:p> <jats:p>In this paper, on the example of the city of Kyzylorda, issues of labor activity and barriers to employment in the context of sustainable development are considered. The study aims to identify the main factors affecting the labor market, as well as identify the barriers that residents of the region face when applying for a job. The work used methods of analysis of literary sources, statistical analysis, sociological survey and expert interviews. The main economic, social, demographic and environmental barriers to employment have been identified. Particular attention was paid to the analysis of state policy in the field of employment, the effectiveness of vocational training programs and support for entrepreneurship. The features of the Kyzylorda labor market, including the dynamics of unemployment, demanded professions and structural changes in the region's economy, were considered. The conducted study made it possible to identify the population groups most prone to Labor barriers and determine measures to integrate them into the labor market. Based on the data obtained, recommendations were developed to increase the level of labor activity, including improving educational programs, creating favorable conditions for small and medium-sized businesses, developing digital platforms for finding work and improving the social protection of employees. The proposed measures are focused on the principles of sustainable development, contributing to the creation of an inclusive and balanced labor market in Kyzylorda. The change in the number and specific gravity of employed by type of economic activity, the movement of labor in the years when the strong influence of external factors on the economy was observed, as well as the influence of the number of employees in those years on changes in the parameters of remuneration are analyzed. Based on the analysis, a number of features of the reaction of the labor market of Kyzylorda to external shocks were identified and conclusions were drawn regarding changes in its structure during periods of strong turbulence of external conditions.</jats:p>