Abstract
<jats:p>The carbonate-hydrocarbonate composition of the surface waters of the Koskorgan reservoir is formed in conditions of an arid climate and the carbonate geological structure of the catchment, which determines its hydrochemical specificity. The work analyzed the seasonal dynamics of HCO₃⁻ and CO₃²⁻ ions according to field observations of 2023–2025. The concentrations of hydrocarbonates ranged from 142.3 to 197.6 mg/dm³, the average values for the seasons were 168–185 mg/dm³ with a standard deviation of 14-26 mg/dm³ and a coefficient of variation of 8–15%, which indicates the relative stability of the hydrocarbonate system. It has been established that a seasonal increase in carbonate content can reduce the irrigation suitability of water due to the risk of alkalization of soils, which must be taken into account when using the Koskorgan reservoir for water management</jats:p> <jats:p>Қосқорған су қоймасының жер үсті суларының карбонатты-гидрокарбонатты құрамы су жинаудың аридті климаты мен карбонатты геологиялық құрылымы жағдайында қалыптасады, бұл оның гидрохимиялық ерекшелігі. Жұмыста HCO₃⁻ және CO₃²⁻ иондарының маусымдық динамикасына талдау жасалды 2023–2025 жылдардағы заттай бақылаулардың деректері бойынша гидрокарбонаттардың шоғырлануы 142,3-тен 197,6 мг/дм-ге дейін өзгерді, маусымдар бойынша орташа мәндер 168–185 мг/дм құрады стандартты ауытқу кезінде 14-26 мг/дм және вариация коэффициенті 8–15%, бұл гидрокарбонат жүйесінің салыстырмалы тұрақтылығын көрсетеді. Карбонаттылықтың маусымдық күшеюі топырақты сілтілеу қаупі есебінен судың ирригациялық жарамдылығын төмендетуі мүмкін екені анықталды, оны Қосқорған су қоймасын су шаруашылығында пайдалану кезінде ескеру қажет</jats:p> <jats:p>Карбонатно-гидрокарбонатный состав поверхностных вод Коскорганского водохранилища формируется в условиях аридного климата и карбонатного геологического строения водосбора, что определяет его гидрохимическую специфику. В работе выполнен анализ сезонной динамики ионов HCO₃⁻ и CO₃²⁻ по данным натурных наблюдений 2023–2025 гг. Концентрации гидрокарбонатов варьировали от 142,3 до 197,6 мг/дм³, средние значения по сезонам составили 168–185 мг/дм³ при стандартном отклонении 14–26 мг/дм³ и коэффициенте вариации 8–15%, что указывает на относительную устойчивость гидро-карбонатной системы. Установлено, что сезонное усиление карбонатности может снижать ирригационную пригодность воды за счет риска ощелачивания почв, что необходимо учитывать при водохозяйственном использовании Коскорганского водохранилища</jats:p>