Abstract
<jats:p>Мақалада газ сорғы станцияларында қолданылатын бұрандалы компрессордың электр жетегінің тиімділігі мен сенімділігін арттыру мәселелері қарастырылады. Тұрақты ток қозғалтқышы негізіндегі электр жетегінің динамикалық сипаттамалары талданып, оның тікелей іске қосу мен жүктің кенет өзгерісі кезіндегі кемшіліктері анықталған. ПИД контроллерлерімен реттелетін басқару жүйесі әзірленіп, іске қосу токтарын шектеу, қысымның асып кетуін төмендету және жүйенің тұрақтылығын арттыру шаралары ұсынылған. Асинхронды қозғалтқышпен салыстырмалы модельдеу нәтижесінде оның артықшылықтары көрсетіліп, ұсынылған тәсілдің тиімділігі және сыртқы жағдайлардың әсеріне бейімделу үшін контроллер параметрлерін адаптивті реттеу қажеттілігі расталды. Айнымалы жиілікті жетектерді қолдану перспективалары мен жүйені толық ауқымды тестілеу қажеттілігі қорытындыланды</jats:p> <jats:p>The article addresses the enhancement of efficiency and reliability of the electric drive in screw compressors used at gas pumping stations. It analyzes the dynamic characteristics of a DC motor-based drive, identifying issues during direct startup and sudden load changes. A control system using PID controllers is developed to limit startup currents, reduce pressure overshoot, and improve system stability. Comparative modeling with an induction motor highlights its advantages, and the effectiveness of the proposed approach is confirmed. The need for adaptive tuning of controller parameters to address changing external conditions is emphasized. The article concludes with the prospects of variable frequency drives and the need for full-scale testing and integration with existing infrastructure</jats:p> <jats:p>В статье рассматривается повышение эффективности и надежности электропривода винтового компрессора на газоперекачивающих станциях. Проанализированы динамические характеристики электропривода на базе двигателя постоянного тока независимого возбуждения, выявлены его недостатки при прямом пуске и резком изменении нагрузки. Разработана система управления с ПИД-регуляторами, обеспечивающая ограничение пусковых токов, снижение перерегулирования и повышение устойчивости. Проведено сравнительное моделирование с асинхронным двигателем, показавшее его преимущества. Моделирование подтвердило эффективность подхода и необходимость адаптивной настройки регуляторов для компенсации внешних условий. Сделан вывод о перспективах использования частотно-регулируемых приводов и необходимости дальнейших исследований для натурных испытаний и интеграции с инфраструктурой ГКС</jats:p>