Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışma, 1980-2019 döneminde Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyümenin beşerî sermaye birikimi üzerindeki etkisini incelemektedir. Geleneksel doğrusal modelleme çerçevesinden ayrılan analiz, finansal gelişme ve ekonomik büyümedeki olumlu ve olumsuz şoklardan kaynaklanan potansiyel asimetrileri yakalamak için doğrusal olmayan otoregresif dağıtılmış gecikme (NARDL) yaklaşımını kullanmaktadır. Beşerî sermaye, uluslararası veri tabanlarından elde edilen yıllık veriler kullanılarak, bileşik finansal gelişme endeksi ve reel ekonomik büyümenin bir fonksiyonu olarak modellenmiştir. Ampirik bulgular, değişkenler arasında uzun vadeli bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Finansal gelişme kısa vadede beşerî sermaye üzerinde olumsuz bir etki yaratırken, uzun vadede etkisi olumluya dönmektedir. Bu durum, geçiş dönemi uyum maliyetleri ve kredilerin başlangıçta yanlış tahsis edilmesinin eğitimle ilgili yatırımları geçici olarak dışlayabileceğini göstermektedir. Buna karşılık, ekonomik büyüme beşerî sermaye birikimini sürekli olarak artırmaktadır. Kısa vadede asimetri olduğu ve pozitif büyüme şoklarının negatif şoklardan daha güçlü bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Sonuçlar genel olarak, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde beşerî sermaye oluşumunu teşvik etmek için, sürdürülebilir ekonomik büyümeyle birlikte iyi işleyen ve kapsayıcı finansal sistemlerin önemini vurgulamaktadır.</jats:p>