Abstract
<jats:p>Endüstri Devrimi insan aklının en büyük başarılarından birisidir. İnsan, fiziki emeğin gücü ile devam etmek yerine beyin gücünü kullanarak hayatına devam etmiştir. Bu seçim değil, aslında kaçınılması güç bir konjonktürdür. Fakat bu gelişmenin pek çok olumsuz etkileri olmuştur. Dünyanın kaynakları hızla tüketilmiş ve bu tüketim sonucunda temizlenmesi güç, telafisi mümkün görünmeyen bir kirlilik yaşanmıştır. Sanayinin kiri doğaya yapışmış onu hasta etmiş, bu hastalık en sonunda insanı da yakalamıştır. Endüstri 5.0 insan aklının ve teknolojisinin işbirliği ile insan kaderinin değişimi için bir çare olarak öne çıkmaktadır. Ancak büyüyen dünya nüfusu ve onunla birlikte katlanarak büyüyen kirliliği durdurmak için “insan merkezli, dayanıklı ve sürdürülebilir bir ekonomi” reçetesi gerçekçi bir projeksiyon gibi görünmemektedir. 2017 yılında yazılan bir makale Transformer Mimarisi ile Generative AI-Üretken Yapay Zekâ’nın keşfedilmesine neden olmuştur. Generative AI’ın bir ürünü olan ChatGPT[1] 2022 yılında, diğerleri ise kısa süre sonra farklı teknoloji şirketlerinin (xAI, Microsoft ve Anthropic gibi) uygulamaları ile dünyanın kullanımına sunulmuştur. Generative AI, Yaklaşık 4 yıldan beri insanların işlerini kolaylaştırmış ve yer yer insandan daha hızlı ve başarılı işler çıkararak sermaye açısından insan emeğinin gerekliliğini sorgulatmıştır. Bu çalışma yaklaşık 250 yıl önceki fiziksel emekten beyin gücüne ve dolayısıyla makineye yapılan görev devir-tesliminin insandan-AI’ya yapılmakta olduğunu ileri sürmektedir. İnsanlığın bundan sonrası için Endüstri 5.0’dan AI Endüstrisi 1.0’a geçiş yapması kaçınılmaz gibi görülmektedir. Bu durum da bir tercih meselesi değil, bir konjonktürel gerçeklik gibi durmaktadır.</jats:p>