Abstract
<jats:p>1960’lı yıllardan itibaren Türkiye’den Almanya’ya yönelen işçi göçü, bireysel ve toplumsal yaşamı derinden etkileyen çok boyutlu bir deneyim alanı oluşturmuştur. Bu süreçte kadınlar göçün hem doğrudan hem de dolaylı etkilerini farklı bağlamlarda deneyimlemiştir. Bu çalışma, göç olgusunun kadınlar üzerindeki yansımalarını sinema anlatısı üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; 1970’li yıllarda çekilmiş olan Dönüş (1972) ve Almanya Acı Vatan (1979) filmleri amaçlı örneklem yoluyla seçilmiştir. Filmler, toplumsal ve kültürel anlamlar üreten çok katmanlı metinler olarak ele alınmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışmada, söz konusu filmlerdeki Güldane ve Gülcan karakterlerinin üstlendikleri toplumsal roller, maruz kaldıkları baskılar ve geliştirdikleri başa çıkma stratejileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, göçün farklı konumlarında bulunan “giden” ve “kalan” kadınların toplumsal rollerinin farklılaşmasına rağmen benzer ekonomik, psikolojik ve toplumsal baskılarla karşılaştıklarını göstermektedir. Sonuç olarak, söz konusu karakterlerin yalnızca bireysel hikâyeleri temsil etmediği; göç deneyimini yaşayan kadınların ortak sorunlarını görünür kılan tipik temsiller sunduğu ve kadınların göç karşısında edilgen figürler olmaktan ziyade yaşamı yeniden kuran öznelere dönüştüğünü ortaya koyduğu sonucuna ulaşılmıştır. Since the 1960s, labor migration from Türkiye to Germany has constituted a multidimensional experience that has profoundly affected both individual and social life. In this process, women have experienced the direct and indirect consequences of migration in different contexts. This study aims to examine the reflections of migration on women through cinematic narratives. The research was conducted using the document analysis method, one of the qualitative research approaches, and the films Dönüş (1972) and Almanya Acı Vatan (1979), produced in the 1970s, were selected through purposive sampling. The films were treated as multilayered texts that produce social and cultural meanings and were analyzed through content analysis. In the study, the social roles assumed by the characters Güldane and Gülcan, the pressures they were exposed to, and the coping strategies they developed were comparatively evaluated. The findings indicate that although the social roles of the “migrant” and the “left-behind” women differ, they are subjected to similar economic, psychological, and social pressures. The results reveal that these characters do not merely represent individual stories; rather, they function as typical representations that make visible the common problems experienced by women in the context of migration. Furthermore, the study demonstrates that women confronted with migration are not merely passive figures but subjects who reconstruct and redefine their lives.</jats:p>