Abstract
<jats:p>Sağlıklı beslenmenin temelini oluşturan tarım topraklarının tarımsal uygulamalarla kirletilmesi çağımızın acil çözüm bulunması gereken sorunlarından birini oluşturmaktadır. Gereğinden fazla gübre kullanımı, pestisitlerin yoğun şekilde uygulanması ve arıtılmamış sularla sulama gibi sebeplerle tarım topraklarında organik ve anorganik kirleticiler birikmekte, bu kirleticiler hem tarımsal üretimde verim düşüşüne sebep olmakta hem de besin zinciri yoluyla kirleticilerin hayvan ve insan sağlığına zararı dokunabilmektedir. Bu kirleticilerin temizlenmesinde geleneksel fiziksel ve kimyasal uygulamalar yerine ekolojik ve düşük maliyetli çözümler tercih edilmeye başlanmıştır. Bu yöntemlerden biri bakteri, alg ve mantarlar gibi mikroorganizmaların kullanıldığı biyoremediasyondur. Bu yöntemde mikroorganizmaların enzimleri ve metabolik faaliyetleri sayesinde kirletici bileşiklerinin kimyasal formlarında değişiklik meydana gelebilir, kirletici metabolik yolaklarda mikroorganizmaların karbon kaynağı olarak kullanılabilir veya mikroorganizmalar kirleticileri hücre içine alarak bitkilerin bünyesine geçişlerini engelleyebilir. Lipazlar, proteazlar, hidrolaz ve dehidrogenazlar gibi enzimler kirleticilerin gideriminde önemli rol oynarlar. Bu enzimleri yüksek düzeyde üretebilen mikroorganizmaların belirlenmesi, kirli toprakların bünyesindeki kirleticilerin ve konsantrasyonlarının ve söz konusu mikroorganizmaların varlığının belirlenmesi ve gerektiğinde bu mikroorganizmaların kirletilmiş topraklara eklenmesi başarılı bir biyoremediasyon sürecinin vazgeçilmezleridir. Biyoremediasyon sonucunda tarım toprakları yalnızca kirleticiden arındırılmış olmaz, aynı zamanda hem organik madde miktarı hem de toprak mikrobiyal florası desteklenmiş olur. Bu gibi sebeplerle çevre dostu, uygulaması kolay ve düşük maliyetli biyoremediasyon yöntemlerinin benimsenmesi son derece önemlidir. The contamination of agricultural soils, which form the basis of healthy nutrition, through agricultural practices is one of the urgent problems of our time that requires a solution. Excessive fertilizer use, intensive pesticide application, and irrigation with untreated water cause organic and inorganic pollutants to accumulate in agricultural soils. These pollutants not only reduce agricultural productivity but also harm animal and human health through the food chain. Instead of traditional physical and chemical applications, ecological and ow-cost solutions are now being preferred. One of these methods is bioremediation where microorganisms such as bacteria, algae, and fungi are used. In this method, the enzymes and metabolic activities of microorganisms can cause changes in the chemical form of pollutants, pollutants can be used as a carbon source in metabolic pathways, or microorganisms can prevent the transfer of pollutants into plants by taking them into their cells. Enzymes such as lipases, proteases, hydrolases, and dehydrogenases play an important role in the removal of pollutants. Identifying microorganisms that can produce these enzymes at high levels, determining the pollutants and their concentrations in contaminated soils and the presence of these microorganisms, and adding these microorganisms to contaminated soils when necessary are essential for a successful bioremediation process. As a result of bioremediation, agricultural soils are not only decontaminated, but also have an increased organic matter content and the soil flora is enriched. For these reasons, it is extremely important to adopt environmentally friendly, easy-to-implement, and low-cost bioremediation methods.</jats:p>