Abstract
<jats:p>Türkiye, farklı iklim tiplerinin ve karmaşık topoğrafyanın bir arada bulunduğu yapısı nedeniyle iklim değişikliğinin etkilerini ülke genelinde eşit biçimde yaşamamaktadır. Son yıllarda gözlenen belirgin sıcaklık artışı, yağış rejimlerindeki düzensizlik ve aşırı hava olaylarındaki artış; özellikle kentler ve kritik altyapılar üzerinde giderek artan bir baskı yaratmaktadır. Ulaşım, enerji, su ve haberleşme gibi sistemlerin büyük bölümü geçmiş iklim normallerine göre tasarlanmış olup, değişen koşullar karşısında hizmet sürekliliğini sağlamakta zorlanmaktadır.Küresel ölçekte iklim değişikliği, insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının bir sonucu olarak hızlanmıştır. Küresel ortalama sıcaklık sanayi öncesi döneme göre 1 °C’nin üzerine çıkmış, 2024 yılı kayıtlara geçen en sıcak yıl olmuştur. Kara alanlarının okyanuslara göre daha hızlı ısınması, Akdeniz Havzası gibi bölgelerde etkileri daha keskin hale getirmektedir. Aşırı sıcaklar, şiddetli yağışlar ve farklı tür kuraklıkların aynı dönemlerde görülmesi, altyapı sistemleri için yeni ve karmaşık riskler doğurmaktadır. Türkiye’de uzun dönemli gözlemler, sıcaklık artışının süreklilik kazandığını ve artık “yeni normal” olarak kabul edilebilecek bir düzeye ulaştığını göstermektedir. Son yılların büyük bölümünün ortalamanın üzerinde sıcak geçmesi, ekstrem hava olaylarının sayısındaki hızlı artış ve sıcak hava dalgalarının uzaması bu eğilimi desteklemektedir. Yağışlar yıllar arasında dalgalı seyretse de uzun vadede hafif bir azalma eğilimi öne çıkmakta; tropik gecelerin artması ve donlu günlerin azalması ise gece ısınmasının güçlendiğine işaret etmektedir. Gelecek projeksiyonları, yüksek emisyonların devam ettiği bir senaryoda Türkiye’nin daha sıcak ve birçok bölgede daha kurak bir iklime yöneldiğini ortaya koymaktadır. Çok sıcak günlerin ve tropik gecelerin yaygınlaşması, yağışların azalması ve daha kısa sürelerde yoğunlaşması; kuraklık, taşkın ve su yönetimi risklerini birlikte artırmaktadır. Bu tablo, iklim verileri ve projeksiyonlarının altyapı planlamasına entegre edilmesini, dirençli ve sürdürülebilir sistemler oluşturmanın temel koşulu haline getirmektedir.</jats:p>