Abstract
<jats:p>DEFINICJA POJĘCIA: Mimo licznych definicji zdrowia publicznego wciąż brak jednej uniwersalnie przyjętej, co odzwierciedla złożoność i interdyscyplinarny charakter tego pojęcia; w praktyce największe znaczenie zyskała definicja Donalda Achesona z 1988 roku, ujmująca zdrowie publiczne jako naukę i sztukę zapobiegania chorobom, wydłużania życia i promowania zdrowia poprzez zorganizowane działania społeczne. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zdrowie publiczne, wywodzące się z praktyk sanitarnych starożytności, w XIX i XX wieku ukształtowało się jako interdyscyplinarna dziedzina skoncentrowana na poprawie zdrowia populacji. Obecnie odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu chorobom, redukcji nierówności zdrowotnych oraz wzmacnianiu systemów ochrony zdrowia poprzez działania oparte na dowodach i analizie determinant zdrowia. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Funkcje zdrowia publicznego stanowią kluczowy element współczesnych systemów ochrony zdrowia, tworząc ramy dla monitorowania stanu zdrowia populacji, identyfikacji zagrożeń oraz wdrażania i oceny interwencji opartych na dowodach. Sprzyjają one prewencji, promocji zdrowia, sprawiedliwej alokacji zasobów i wzmacnianiu zdolności systemu do reagowania na zmieniające się potrzeby zdrowotne społeczeństw. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Zdrowie publiczne odgrywa zasadniczą rolę w ochronie i promocji zdrowia populacji, a jego znaczenie wzrasta wobec wyzwań związanych ze starzeniem się społeczeństw, chorobami przewlekłymi, zagrożeniami środowiskowymi i nierównościami zdrowotnymi. Skuteczność tej dziedziny opiera się na adaptacji do zmieniających się uwarunkowań oraz na działaniach zakorzenionych w dowodach naukowych i zasadach etycznych.</jats:p>