Pojęcie nauki

<jats:p>DEFINICJA POJĘCIA: Nauka jest zjawiskiem wieloaspektowym, obejmującym naukowców, ich czynności i wytwory oraz formy organizacyjne. Pojęcie nauki najlepiej jest określone na zasadzie podobieństwa rodzinnego, tj. sieci krzyżujących się korelacji pomiędzy rozmaitymi aspektami tego, co jest uważane za naukę. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Nauka powstała we wszystkich kulturach, ale szczególne znaczenie miało jej powstanie w starożytnej Grecji. Zarys historii nauki przedstawiono wedle periodyzacji na cztery epoki. Ukazano kształtowanie się poszczególnych dyscyplin naukowych i ogólnych ram organizacyjnych funkcjonowania nauki, co pozwala lepiej uchwycić otwartość opisywanego pojęcia. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Program badań nauki o nauce został sformułowany przez Marię i Stanisława Ossowskich (1935). Ossowscy przyjęli, że nauka jest wytworem kulturowym, i uznali, że nauka o nauce wymaga wzięcia pod uwagę czynności kreujących naukę jako wytwór poznawczy. Ogólnie mówiąc, naukę można badać z metodologicznego i socjologiczno-psychologicznego punktu widzenia. Najważniejsze analizy owego pojęcia mieszczą się w kontekście metodologicznym (filozofii nauki). Za K. Ajdukiewiczem można odróżnić metodologię apragmatyczną (metanaukę) i metodologię pragmatyczną. Podział ten jednak nie wystarcza do scharakteryzowania współczesnej filozofii nauki i wymaga wprowadzenia dodatkowych opozycji. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Proponowane projekty nauki o nauce, szczególnie w filozofii nauki, formułują rozmaite kryteria wyznaczające treść i zakres pojęcia nauki. Podejmując rozważania od strony metodologicznej, konieczne jest uwzględnienie historii, socjologii i psychologii nauki, ale zachodzi również sprzężenie odwrotne.</jats:p>