Abstract
<jats:p>Məqalədə süd vəzisi xərçəngi (SVX) olan qadınların qan serumunda matriks zülallarının səviyyəsi və HER-2 neqativ tipə malik xərçəng toxumasında HER-2 geninin mutasiyalarının araşdırılmasını əks etdirən tədqiqat işi haqqında məlumat verilir. Tədqiqata 2023-2024-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzinə müraciət etmiş 30-75 yaşlı 74 qadın üzərində aparılmış tədqiqatın nəticələri daxil edilmişdir. Kontrol qrupuna 15 nəfər 25-38 yaşlı praktik sağlam qadın daxil edilmişdir. Tədqiqat göstərmişdir ki, HER-2-neqativ tipli SVX olan xəstələrdə HER2 geninin mutasiyalarının heç biri aşkarlanmamışdır. Qan serumunda matriks metalloproteinaza-9-un (MMP-9) səviyyəsi SVX olan qadınlarda (n=83) sağlam qadınlardakına nisbətən statistik əhəmiyyətli azalmışdır (p<0,001), MMP-7-nin səviyyəsi isə statistik əhəmiyyətli dəyişməmişdir (p=0,464). Bu göstəricilərdə yarımqruplar arasında statistik etibarlı fərq aşkar edilməmişdir. SVX zamanı qan serumunda MMP-9-un səviyyəsinin azalması toxumada gedən proseslərlə əlaqəli olub, əsasən şiş toxumasında hüceyrəətrafı mühitdə onun sərfiyyatının artması ilə əlaqələndirilir.</jats:p> <jats:p>В статье представлена информация об исследовании уровня матричных белков в сыворотке крови и мутаций гена HER-2 в тканях рака молочной железы (РМЖ) с HER-2- отрицательным типом у женщин. В исследование включены результаты 74 женщин в возрасте от 30 до 75 лет, обратившихся в Национальный онкологический центр Министерства здравоохранения Азербайджанской Республики в 2023-2024 годах. Контрольную группу составили 15 здоровых женщин в возрасте 25-38 лет. Исследование показало, что мутации гена HER-2 не были обнаружены у пациентов с HER-2- отрицательным типом РМЖ. Среди исследованных уровень матричной металлопротеиназы-9 (ММП9) был значительно ниже в сыворотке крови у женщин с РМЖ по сравнению с результатами здоровых женщин (p<0,001). Уровень ММП-7, однако, не показал статистически значимых изменений по сравнению со здоровыми женщинами (p=0,464). Между подгруппами не было найдено статистически значимых различий. Снижение уровня ММП-9 в сыворотке крови при РМЖ связано с процессами, происходящими в тканях, и в первую очередь связано с его повышенным потреблением в межклеточной среде.</jats:p> <jats:p>The article presents the results of a study investigating the levels of matrix proteins in the blood serum and HER-2 gene mutations in HER-2 negative type breast cancer tissues in women with breast cancer (BC). The study included results from 74 women aged 30-75 who applied to the National Oncology Center of the Ministry of Health of the Republic of Azerbaijan in 2023-2024. The control group consisted of 15 healthy women aged 25-38. According to the study results, no HER-2 gene mutations were detected in the HER-2 negative BC patients. Among the matrix metalloproteinases (MMPs) tested, MMP-9 levels were significantly lower in the serum of BC patients compared to healthy women (p<0.001). MMP-7 levels, however, did not show a significant change when compared to healthy women (p=0.464). No statistically significant differences were found between the subgroups. The decrease in MMP-9 levels in the serum during BC is related to processes occurring in the tissue and is primarily associated with its increased consumption in the extracellular environment.</jats:p>