Abstract
<jats:p>Introduction.Cardiovascular diseases, closely associated with dyslipidemia and hypercholesterolemia, are the leading cause of mortality in Kazakhstan. Unhealthy eating habits remain a key modifiable risk factor. Aim. To study the effect of personalized diet therapy on lipid profile indicators and metabolic status in middle-aged individuals with arterial hypertension and hypercholesterolemia. Materials and methods. The observational study included 30 volunteers aged 45–59 years with arterial hypertension and total cholesterol (TC) ≥ 5.2 mmol/L. A comprehensive assessment of nutritional status and biochemical parameters was conducted. Participants underwent a personalized four-week diet therapy. Total cholesterol and omega-3 index levels were assessed before and after the intervention. Results:Repeated analysis showed a marked, statistically significant decrease in TC levels: the median decreased from 6.30 mmol/L to 5.10 mmol/L (p < 0.001). The omega-3 index significantly increased from 7.42 ± 1.00 to 7.90 ± 0.91 (p < 0.001). These changes were accompanied by normalization of homocysteine levels and improvement of nutrient status. Conclusions. Personalized diet therapy is a highly effective non-pharmacological approach for correcting lipid metabolism disorders, contributing to the reduction of atherogenic potential and cardiometabolic risks in middle-aged individuals with hypercholesterolemia.</jats:p> <jats:p>Введение. Сердечно-сосудистые заболевания, тесно связанные с дислипидемией и гиперхолестеринемией, являются ведущей причиной смертности в Казахстане и ключевым управляемым фактором риска остается нерациональное питание. Цель исследования. Изучение влияния персонализированной диетотерапии на показатели липидограммы и метаболического статуса у лиц среднего возраста с артериальной гипертензией на фоне гиперхолестеринемии. Материалы и методы. В обсервационное исследование были включены 30 добровольцев 45–59 лет с артериальной гипертензией и ОХ ≥ 5,2 ммоль/л. В рамках исследования была проведена комплексная оценка нутриционного статуса и биохимических показателей участников. Участникам была назначена персонализированная четырехнедельная диетотерапия, а также до и после вмешательства проведена оценка уровня общего холестерина (ОХ) и омега-3 индекса. Результаты анализа показали выраженное статистически значимое снижение уровня ОХ: медиана уменьшилась с 6,30 ммоль/л до 5,10 ммоль/л p < 0,001) и достоверно увеличился Омега-3 индекс с 7,42 ± 1,00 до 7,90±0,91 (p < 0,001). Изменения сопровождались нормализацией гомоцистеина и улучшением нутриентного статуса. Выводы. Персонализированная диетотерапия является высокоэффективным немедикаментозным подходом к коррекции нарушений липидного обмена, способствующим снижению атерогенного потенциала и кардиометаболических рисков у лиц среднего возраста с гиперхолестеринемией.</jats:p> <jats:p>Кіріспе. Дислипидемия және гиперхолестеринемиямен тығыз байланысты жүрек-қантамыр аурулары Қазақстандағы өлім-жітімнің жетекші себебі болып табылады. Дұрыс тамақтанбау басқаруға болатын негізгі қауіп факторларының бірі болып қала береді. Зерттеу мақсаты. Артериялық гипертензия және гиперхолестеринемиясы бар орта жастағы адамдарда жекелендірілген диетотерапияның липидтік профиль мен метаболикалық статус көрсеткіштеріне әсерін зерттеу. Материалдар мен әдістер. Бақылаулық зерттеуге жалпы холестерині (ОХ) ≥ 5,2 ммоль/л және артериялықгипертензиясы бар 45–59 жастағы 30 ерікті қатыстырылды. Қатысушылардың нутрициялық статусы мен биохимиялық көрсеткіштеріне кешенді баға берілді. Барлық қатысушыларға төрт апталық жекелендірілген диетотерапия тағайындалып, интервенцияға дейін және кейін жалпы холестерин (ОХ) деңгейі мен омега-3 индексі бағаланды. Нәтижелер. Қайталама талдау жалпы холестерин деңгейінің айқын және статистикалық тұрғыдан мәнді төмендеуін көрсетті: медиана 6,30 ммоль/л-ден 5,10 ммоль/л-ге дейін азайды (p < 0,001). Омега-3 индексі 7,42 ± 1,00-ден 7,90 ± 0,91-ге дейін сенімді түрде артты (p < 0,001). Өзгерістер гомоцистеин деңгейінің қалыпқа келуімен және нутриенттік статустың жақсаруымен қатар жүрді. Қорытындылар: Жекелендірілген диетотерапия липид алмасуының бұзылыстарын түзетудің жоғары тиімді дәрісіз әдісі болып табылады және гиперхолестеринемиясы бар орта жастағы адамдарда атерогендік әлеует пен кардиометаболикалық қауіптерді төмендетуге ықпал етеді.</jats:p>