Abstract
<jats:p>Introduction. According to the 2022 global fact sheet of the World Stroke Organization, more than 12.2 million new cases of acute cerebrovascular accidents (stroke) are registered annually. Worldwide, one in four individuals over the age of 25 experiences a stroke during their lifetime. Currently, more than 101 million people globally have survived a stroke. Approximately 6.5 million people die from stroke each year [Feigin, V.; Brainin, M.; Norrving, B. World Stroke Organization (WSO): Global Stroke Fact Sheet 2022. Int. J. Stroke2022, 1, 18–29]. Materials and Methods. The study was conducted using a sociological research method. Research design: cross-sectional, analytical, descriptive. The sample size was calculated using a sample size calculator for cross-sectional studies (SampleXS), with a total of 147 participants. The study population consisted of patients residing in the East Kazakhstan Region and the Abai Region who had undergone the second and third stages of rehabilitation following acute cerebrovascular accidents, as well as their caregivers involved in the rehabilitation process. The SF-36 questionnaire was selected as the assessment tool, allowing evaluation of patients’ physical and emotional состояния, general well-being, and the degree of satisfaction with these aspects of life that influence overall health. Results. The findings demonstrated that the psychological component of quality of life in post-stroke patients was below average (49.9 ± 10.03 points), while the physical component was at an average level (51.35 ± 10.01 points). Gender-based analysis revealed that certain quality-of-life indicators were lower in men, particularly in the domains of role-physical functioning and mental health, by 16.66 points (p = 0.002) and 21.48 points (p = 0.022), respectively. Conclusion. The SF-36 was administered as an internationally standardized instrument for comprehensive assessment of quality of life. The evaluation of non-specific quality of life in patients with stroke revealed the highest score on the “social functioning” scale (45.1 points), while the lowest scores were observed for “mental health” (25.1 points) and “vitality” (27.1 points). These findings indicate a predominance of symptoms such as emotional burnout, decreased motivation, and fatigue.</jats:p> <jats:p>Введение. Согласно глобальному информационному бюллетеню Всемирной Организации по борьбе с инсульт за 2022 год, ежегодно регистрируется более 12,2 миллиона новых случаев ОНМК. В мире каждый четвёртый человек старше 25 лет в течение жизни страдает ОНМК. В настоящее время в мире насчитывается более 101 миллиона человек, перенёсших ОНМК. Шесть с половиной миллионов человек ежегодно умирают от ОНМК [Фейгин, В.; Брейнин, М.; Норрвинг, Б. Всемирная организация по борьбе с ОНМК (WSO): глобальный информационный бюллетень по инсульт 2022. Int. J. Stroke 2022, 1, 18–29]. Материалы и методы. Исследование проводилось с помощью социологического метода. Дизайн исследований: поперечный, аналитический, описательный. Размер выборки был рассчитан с помощью калькулятора размера выборки для поперечных исследований (SampleXS), количество – 147 человек. Объектом исследования являются пациенты, проживающие в Восточно-Казахстанской области и Абайской области, прошедшие второй и третий этап реабилитации с острым нарушением мозгового кровообращения и лица, осуществляющие уход за ними в реабилитации. Был выбран инструмент опроса SF-36, с помощью которого можно оценить физическое и эмоциональное состояние пациента, общее самочувствие и степень удовлетворенности этими аспектами жизни человека, влияющими на состояние здоровья. Результаты. Результаты исследования выявили, что психологический компонент качества жизни пациентов после перенесенного ОНМК был ниже среднего (49,9 ± 10,03 балла), а физический – на среднем уровне (51,35 ± 10,01 балла). Результаты гендерного анализа показали, что некоторые показатели качества жизни были ниже у мужчин, особенно в сферах ролевой физической активности и психического здоровья, на 16,66 балла (p = 0,002) и 21,48 балла (p = 0,022) соответственно. Заключение. SF-36 был реализован с помощью международного стандартизированного опроса для комплексной оценки качества жизни. В результате оценки неспецифического качества жизни больных с ОКР наибольшее значение зафиксировано по шкале «социальное обслуживание» (45,1 балла), а наименьшее значение отмечено по шкале» психическое здоровье «(25,1 балла) и» жизненная активность " (27,1 балла), что свидетельствует о преобладании симптомов эмоционального выгорания, снижения мотивации и усталости.</jats:p> <jats:p>Кіріспе. Дүниежүзілік инсультпен күрес ұйымының 2022 жылғы жаһандық ақпараттық бюллетеніне сәйкес, жыл сайын 12,2 миллионнан астам жаңа МҚЖБ жағдайлары тіркеледі. Дүние жүзінде 25 жастан асқан әрбір төртінші адам өмір бойы ми қанайналымының жіті бұзылыстарынан зардап шегуде. Қазіргі уақытта әлемде МҚЖБ бастан өткерген 101 миллионнан астам адам бар. Жыл сайын алты жарым миллион адам МҚЖБ-нан қайтыс болады [Фейгин, В.; Брейнин, М.; Норрвинг, Б. Всемирная организация по борьбе с ОНМК (WSO): глобальный информационный бюллетень по ОНМК 2022. Int. J. Stroke 2022, 1, 18–29]. Материалдар мен әдістер. Зерттеу социологиялық әдіс көмегімен жүргізілді. Зерттеу дизайны: көлденең, аналитикалық, сипаттамалық. Іріктеме көлемі SampleXS (көлденең зерттеулерге арналған іріктеме көлемін есептеу калькуляторы) арқылы есептеліп, қатысушылар саны 147 адамды құрады. Зерттеу нысаны ретінде Шығыс Қазақстан облысы мен Абай облысы аумағында тұратын, ми қан айналымының жедел бұзылысына байланысты оңалтудың екінші және үшінші кезеңдерінен өткен пациенттер, сондай-ақ оларды оңалту барысында күтіп-бағумен айналысатын тұлғалар алынды. Зерттеу барысында SF-36 сауалнамасы қолданылды. Бұл құрал пациенттің физикалық және эмоционалдық жағдайын, жалпы хал-ахуалын, сондай-ақ денсаулық жағдайына әсер ететін өмір сапасының осы аспектілеріне қанағаттану деңгейін бағалауға мүмкіндік береді. Нәтижелер. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, ми қан айналымының жедел бұзылуын бастан өткерген пациенттердің өмір сапасының психологиялық компоненті орташа деңгейден төмен болды (49,9 ± 10,03 балл), ал физикалық компоненті орташа деңгейде анықталды (51,35 ± 10,01 балл). Гендерлік талдау нәтижелері өмір сапасының кейбір көрсеткіштері ерлерде төмен болғанын көрсетті, әсіресе рөлдік физикалық белсенділік және психикалық денсаулық салаларында айырмашылық айқын байқалды: сәйкесінше 16,66 баллға (p = 0,002) және 21,48 баллға (p = 0,022) төмен болды. Қорытынды. SF-36 сауалнамасы халықаралық стандартталған сауалнама негізінде өмір сапасын кешенді бағалау үшін қолданылды. Обсессивті-компульсивті бұзылысы бар науқастардың бейспецификалық өмір сапасын бағалау нәтижесінде ең жоғары көрсеткіш «әлеуметтік қызмет ету» шкаласы бойынша тіркелді (45,1 балл), ал ең төмен көрсеткіштер «психикалық денсаулық» (25,1 балл) және «өмірлік белсенділік» (27,1 балл) шкалаларында анықталды. Бұл нәтижелер эмоционалдық күйзеліс белгілерінің басым екенін, мотивацияның төмендеуін және шаршаудың жоғары деңгейін көрсетеді.</jats:p>