Abstract
<jats:p>Introduction. One of the global causes of mortality and disability is neurological disorders, which have a mostly genetic aetiology. Spinal muscular atrophy (SMA) is a common autosomal recessive neuromuscular disorder caused by pathogenic mutations in the SMN1gene, leading to progressive degeneration of motor neurons. Advances in molecular genetics and the emergence of disease-modifying therapies have increased the importance of early diagnosis, including prenatal testing and carrier screening. Aim. To investigate the role of prenatal genetic testing in families at risk of SMA and to evaluate its importance for early diagnosis, assessment of disease severity, and informed reproductive decision-making. Materials and methods. Pregnant women at risk of SMA were recruited. Biomaterial (maternal blood and fetal samples via chorionic villus sampling or placentocentesis) was collected. DNA was extracted and analyzed by MLPA to assess copy number variation in the SMN1, SMN2, and NAIP genes. Variants identified by next-generation sequencing were confirmed by Sanger sequencing. Clinical and family histories were recorded for all participants. Discussion. Two clinical cases demonstrated the value of prenatal genetic testing. In one case, parents were carriers. Nevertheless, the fetus was unaffected. The pregnancy was recommended to continue. In the second case, a homozygous deletion of SMN1 was detected, leading to pregnancy termination after counseling. These findings highlight the critical role of prenatal diagnosis in identifying affected fetuses, guiding clinical decisions, and preventing recurrence. The variability of SMA severity, influenced by SMN2 copy number, further emphasizes the need for comprehensive molecular analysis. Conclusion. Prenatal diagnosis of SMA is an essential tool in high-risk families, enabling early detection, accurate risk assessment, and informed decision-making. Implementation of genetic screening programs and counseling significantly improves clinical management and helps reduce the burden of this severe hereditary disease.</jats:p> <jats:p>Актуальность. Одной из глобальных причин смертности и инвалидности являются неврологические заболевания, большинство из которых имеют генетическую этиологию. Спинальная мышечная атрофия (СМА) — одно из наиболее распространённых аутосомно-рецессивных нервно-мышечных заболеваний, обусловленное патогенными вариантами гена SMN1 и характеризующееся прогрессирующей дегенерацией мотонейронов. Развитие молекулярной генетики и появление модифицирующих течение заболевания терапий повысили значимость ранней диагностики, включая пренатальное тестирование и скрининг носительства. Цель. Изучить роль пренатального генетического тестирования в семьях с риском СМА и оценить его значение для ранней диагностики, определения тяжести заболевания и принятия информированных репродуктивных решений. Материалы и методы. В исследование были включены беременные женщины с риском СМА. Проводился забор биоматериала (материнская кровь и фетальные образцы, полученные с помощью биопсии хориона или плацентоцентеза). ДНК выделяли и анализировали методом MLPA для оценки вариаций числа копий генов SMN1, SMN2и NAIP. Варианты, выявленные с помощью секвенирования нового поколения, подтверждались методом секвенирования по Сэнгеру. Для всех участников собирались клинические и семейные анамнезы. Обсуждение. Два клинических случая продемонстрировали значимость пренатального генетического тестирования. В первом случае оба родителя являлись носителями, однако мутации и делеции у плода выялены не были, в связи с чем было рекомендовано продолжение беременности. Во втором случае была выявлена гомозиготная делеция гена SMN1, что после консультирования привело к прерыванию беременности. Эти результаты подчеркивают ключевую роль пренатальной диагностики в выявлении поражённых плодов, принятии клинических решений и предотвращении повторных случаев заболевания. Вариабельность тяжести СМА, зависящая от числа копий SMN2, дополнительно подчёркивает необходимость комплексного молекулярного анализа. Вывод. Пренатальная диагностика СМА является важным инструментом в семьях высокого риска, обеспечивая раннее выявление, точную оценку риска и принятие информированных решений. Внедрение программ генетического скрининга и консультирования значительно улучшает клиническое ведение пациентов и способствует снижению бремени этого тяжёлого наследственного заболевания.</jats:p> <jats:p>Өзектілігі. Неврологиялық аурулар – өлім мен мүгедектіктің жаһандық себептерінің бірі болып табылады, олардың көпшілігі генетикалық этиологияға ие. Жұлын бұлшықет атрофиясы (ЖБА) – SMN1 геніндегі патогенді варианттармен байланысты және мотонейрондардың үдемелі дегенерациясымен сипатталатын, ең жиі кездесетін аутосомды-рецессивті жүйке-бұлшықет ауруларының бірі. Молекулалық генетиканың дамуы және аурудың ағымын өзгертетін терапиялардың пайда болуы ерте диагностиканың, соның ішінде пренаталдық тестілеу мен тасымалдаушылық скринингтің маңызын арттырды. Мақсаты. ЖБА қаупі бар отбасыларда пренаталдық генетикалық тестілеудің рөлін зерттеу және оның ерте диагностика, аурудың ауырлығын бағалау және саналы репродуктивтік шешімдер қабылдаудағы маңызын анықтау. Материалдар мен әдістер. Зерттеуге ЖБА қаупі бар жүкті әйелдер енгізілді. Биоматериал (аналық қан және хорион биопсиясы немесе плацентоцентез арқылы алынған ұрық үлгілері) жиналды. ДНҚ бөлініп, SMN1, SMN2 және NAIPгендеріндегі көшірме санының өзгерістерін бағалау үшін MLPA әдісімен талданды. Келесі буын секвенирлеуі арқылы анықталған варианттар Сэнгер әдісімен расталды. Барлық қатысушылар үшін клиникалық және отбасылық анамнездер жиналды. Талқылау. Екі клиникалық жағдай пренаталдық генетикалық тестілеудің маңызын көрсетті. Бірінші жағдайда ата-аналар тасымалдаушылар болғанымен, ұрықта ауру анықталмады, сондықтан жүктілікті жалғастыру ұсынылды. Екінші жағдайда SMN1 генінің гомозиготты делециясы анықталып, кеңес берілгеннен кейін жүктілікті тоқтату туралы шешім қабылданды. Бұл нәтижелер пренаталдық диагностиканың зақымданған ұрықты анықтауда, клиникалық шешімдер қабылдауда және аурудың қайталануын болдырмауда маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. SMN2генінің көшірме санына байланысты ЖБА ауырлығының өзгермелілігі кешенді молекулалық талдаудың қажеттілігін одан әрі айқындайды. Қорытынды. ЖБА-ның пренаталдық диагностикасы жоғары қауіп тобындағы отбасылар үшін маңызды құрал болып табылады, ол ерте анықтауды, тәуекелді дәл бағалауды және саналы шешім қабылдауды қамтамасыз етеді. Генетикалық скрининг пенкеңес беру бағдарламаларын енгізу клиникалық басқаруды айтарлықтай жақсартып, осы ауыр тұқым қуалайтын аурудың жүктемесін азайтуға ықпал етеді.</jats:p>