Abstract
<jats:p>Introduction. Cardiovascular diseases (CVD) are the most common cause of morbidity and mortality worldwide [41,84]. In most cases, kidney pathology also develops in parallel with the conditions described above, manifesting as albuminuria and a reduction in glomerular filtration rate (GFR), which can progress to end-stage renal failure and a fatal outcome [37]. Objective. To summarize the literature on the state of carbohydrate metabolism and renal function in patients with acute coronary syndrome (ACS). Search strategy. An analysis of open-access literature sources from the scientific databases PubMed, Medline, Google Scholar, Cyberleninka for the past 7 years (2018-2025) was conducted. The following keywords were used for the search: carbohydrate metabolism, diabetes mellitus, prediabetes, acute coronary syndrome, renal function, cardiorenal syndrome, cardiorenometabolic syndrome. This literature review included full-text articles in Russian and English. A total of 206 papers were analyzed, of which 100 met the study objectives and inclusion criteria. Results. This literature review presents data on the state of carbohydrate metabolism and renal function in patients with ACS. Conclusion. Based on the literature review, it was found that carbohydrate metabolism disorders (CMD) are quite common in patients with ACS - data vary from 11 to 67%. ACS is often accompanied by renal dysfunction (RDI). The incidence of renal dysfunction among patients with ACS, according to literature data, is 10 - 61%. Simultaneous damage to the cardiovascular system and kidneys in combination with CMD is called cardio-renometabolic syndrome, the presence of which significantly aggravates the prognosis.</jats:p> <jats:p>Введение. Сердечно-сосудистые заболевания (ССЗ) являются наиболее распространенной причиной заболеваемости и смертности во всем мире [41,84]. В большинстве случаев параллельно с вышеописанными состояниями появляется и почечная патология в виде альбуминурии и снижения скорости клубочковой фильтрации (СКФ) вплоть до развития терминальной почечной недостаточности и летального исхода [37]. Цель. Обобщение литературных сведений о состоянии углеводного обмена и функции почек у пациентов с острым коронарным синдромом (ОКС). Стратегия поиска. Проведен анализ литературных источников в открытом доступе из научных баз данных PubMed, Medline, Google Scholar, Cyberleninka за последние 7 лет (2018-2025 гг.). Для поиска использовались ключевые слова: углеводный обмен, сахарный диабет, предиабет, острый коронарный синдром, функция почек, кардиоренальный синдром, кардиоренометаболический синдром. В данный литературный обзор были включены полнотекстовые статьи на русском и английском языках. Всего проанализировано 206 работ, из них цели исследования и критериям включения соответствовала – 100. Результаты. В данном литературном обзоре представлены данные о состоянии углеводного обмена и почечной функции у пациентов с ОКС. Заключение. На основании проведенного обзора литературы установлено, что нарушения углеводного обмена (НУО) достаточно часто встречаются у пациентов с ОКС – данные варьируют от 11 до 67%. ОКС нередко сопровождается и нарушением функции почек (НФП). Частота встречаемости почечной дисфункции среди пациентов с ОКС согласно литературным данным составляет 10 - 61%. Одновременное поражение сердечно-сосудистой системы и почек в сочетании с НУО именуется термином кардио-рено-метаболический синдром, наличие которого значительно отягощает прогноз пациентов.</jats:p> <jats:p>Кіріспе. Жүрек-қан тамырлары аурулары (ЖҚА) әлем бойынша сырқаттанушылық пен өлім-жітімнің ең кең таралған себебі болып табылады [41,84]. Көп жағдайда жоғарыда сипатталған жағдайлармен қатар альбуминурия және шумақтық сүзілу жылдамдығының (ШСЖ) төмендеуі түріндегі бүйрек патологиясы да пайда болады, бұл терминалдық бүйрек жеткіліксіздігінің дамуына және өлімге дейін әкелуі мүмкін [37]. Мақсаты. Жедел коронарлық синдромы (ЖКС) бар науқастарда көмірсу алмасуының жағдайы мен бүйрек қызметі туралы әдеби деректерді талдап, жинақтау. Іздеу стратегиясы. Соңғы 7 жыл ішінде (2018–2025 жж.) PubMed, Medline, Google Scholar, CyberLeninka ашық ғылыми дерекқорларындағы әдеби дереккөздерге талдау жүргізілді. Іздеу барысында келесі негізгі сөздер пайдаланылды: көмірсу алмасуы, қант диабеті, предиабет, жедел коронарлық синдром, бүйрек қызметі, кардиоренальды синдром, кардиоренометаболикалық синдром. Шолу аясында қазақ және ағылшын тілдеріндегі толық мәтінді мақалалар қарастырылды. Жалпы 206 жұмыс талданып, оның 100-і іріктеу критерийлеріне сәйкес келді. Нәтижелер. Әдеби шолуда ЖКС бар науқастарда көмірсу алмасуы мен бүйрек қызметінің жағдайына қатысты мәліметтер ұсынылған. Қорытынды. Әдеби деректерді талдау ЖКС бар науқастар арасында көмірсу алмасуының бұзылыстары (КАБ) жиі кездесетінін көрсетті, олардың таралу жиілігі 11%-дан 67%-ға дейін. Сонымен қатар, ЖКС жиі бүйрек қызметінің бұзылуымен (БҚБ) қатар жүреді, оның таралу жиілігі 10%-дан 61%-ға дейін жетеді. Жүрек-қантамыр жүйесі мен бүйректің бір мезгілде зақымдалуы, көмірсу алмасуының бұзылыстарымен бірге кардиоренометаболикалық синдром деп аталады. Бұл синдромның болуы науқастың болжамын айтарлықтай нашарлатады.</jats:p>