Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Dillerdeki temel kelimeleri belirlemeye yönelik araştırmalarda yer verilen organ adları, söz varlığı için önemli bir malzeme sunmaktadır. Organ adları hem yalın kullanımlarıyla hem de başka kelimelerle bir araya gelip birleşik kelime içindeki kullanımlarıyla zengin bir şekil bilgisi ve anlam bilgisi görünümüne sahiptir. Bu çalışmada Azerbaycan Türkçesinde organ adlarının birleşik isim yapılarındaki rolü ele alınmıştır. İlk olarak organ adlarıyla kurulan birleşik isimler şekil bilgisi yönünden incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken organ adlarının birleşik isimde birinci ya da ikinci unsur olmasına göre bir tasnif yapılmıştır. Organ adlarının birinci unsur olduğu örneklerde isnat öbeği yapısındaki birleşik isimlerin, ikinci unsur olduğu örneklerde ise sıfat tamlaması yapısındaki birleşik isimlerin oran olarak yüksek bir paya sahip olduğu görülmüştür. Anlam bilgisi yönünden ise tespit edilen birleşik isimler metafor ve metonimi bağlamında değerlendirilmiştir. Bu kısımda ele alınan örnekler de metafor ve metoniminin tamlayan ya da tamlanan konumunda olmasına göre sınıflandırılmıştır. Organ adlarının temel kelimeler olmaları sebebiyle geniş ve zengin bir anlam dünyasına sahip olmaları bu kelimelere bağlı metafor ve metonimi kullanımının da yoğun olmasını beraberinde getirmiştir. Sonuç olarak aslında bir sözlük ögesi olan organ adlarının Azerbaycan Türkçesinde şekil bilgisinde de üretken bir rol oynadıkları ve başta benzetme ve parça-bütün ilişkisi yoluyla olmak üzere yüklendikleri anlam katmanlarıyla da Azerbaycan Türkçesi söz varlığının zenginleşmesine katkıda bulundukları ifade edilmiştir.</jats:p>