Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışmada, 17. yüzyıl Osmanlı seyahat edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nden bitki isimlerinin otomatik olarak çıkarılması için büyük dil modeli (BDM) tabanlı bir adlandırılmış varlık tanıma (AVT) sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen sistem, Claude Sonnet 4.5 modeli kullanarak tarihî metinleri işlemektedir. Seyahatname'nin on cildi analiz edilmiş ve bitki türü adları tespit edilmiştir. Sistem, Osmanlı Türkçesi'ndeki Arapça ve Farsça kökenli botanik terimleri (engür→üzüm, sanavber→çam, gendüm→buğday) başarıyla tanımış ve modern karşılıklarıyla eşleştirmiştir. Çalışmanın sonuçları, BDM'lerin tarihî veriler üzerinde bitki isimlerinin etiketlenmesi görevinde etkili bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Elde edilen veri seti, Osmanlı dönemi botanik coğrafyası sözlüğü ve dijital beşeri bilimler araştırmaları için değerli bir kaynak oluşturmaktadır.</jats:p>