Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Son dönemlerde tüm dünyanın en büyük endişe kaynağı olarak tanımlanan çevresel bozulmaların en büyük itici güçlerinden birini karbon emisyonları oluşturmaktadır. Karbon emisyonları nedeniyle her geçen gün daha da kötüleşen küresel iklim değişiklikleri hem çevre hem de sürdürülebilirlik için büyük riskler taşımaktadır. Türkiye için 1990–2022 dönemine ait yıllık zaman serisi verileri Dünya Bankası’na ait World Development Indicators (WDI) veri tabanından elde edilmiştir. Modelde karbon emisyonu (kişi başı CO₂ emisyonu) bağımlı değişken olarak belirlenmiş ve açıklayıcı değişkenler olarak kişi başına düşen GSYİH, enerji kullanımı, başvurulan patent sayısı, tarımsal katma değer ve orman alanı değişkenleri kullanılmıştır. ARDL sınır testi sonuçları ise, analizde yer alan değişkenler arasında %1 anlamlılık düzeyinde uzun dönemli eş bütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Uzun dönem bulguları incelendiğinde, enerji kullanımında meydana gelen artışın karbon emisyonlarını artırdığı görülmektedir. Patent başvurularında meydana gelen artışlar karbon emisyonlarını azaltmaktadır. Karbon emisyonu ile orman alanı arasında negatif yönlü ilişkiler bulunmaktadır. Ayrıca kısa dönemde kişi başına gelirde ve tarımsal katma değerde yaşanan artışlar karbon emisyonlarını artırarak çevresel kaliteyi bozmaktadır. Çevre kalitesinin arttırılması teknolojik dönüşümler ve bunları destekleyen verimli enerji politikalarıyla CO₂ emisyonlarını ve enerji tüketimini azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca ülke içerinde yeşil finansın özendirilmesi sonucunda yenilenebilir enerji girişimleri desteklenebilir.</jats:p>