Abstract
<jats:p>Współczesna gospodarka coraz wyraźniej zaciera granice między klasycz- nym biznesem a sferą kultury i działalnością jednostek kultury. W dobie dyna- micznych przemian społeczno-gospodarczych i rosnących wymagań rynku jed- nostki kultury muszą działać nie tylko jako ośrodki wartości artystycznych, lecz także jako przedsiębiorstwa. Podmioty te, oprócz prowadzenia swojej statutowej działalności kulturalnej, muszą również sprawnie zarządzać wszelkimi aspektami, które wiążą się z prowadzeniem działalności gospodarczej, łącząc wartości arty- styczne z efektywnością organizacyjną. Specyfika instytucji kultury wymusza umiejętność połączenia tych dwóch różnych obszarów funkcjonowania w sferze kultury. W tym kontekście szczegól- nego znaczenia nabiera rola przywódcy i przywództwa, które inspiruje, prowa- dząc instytucje kultury do realizacji wszelkich jej celów. Przywództwo, które uwzględni dualizm celów artystycznych i biznesowych, wykorzysta wszelkie ma- terialne i niematerialne zasoby instytucji kultury, tak aby zmotywować zespół pra- cowników. Współczesne przywództwo nie ogranicza się już bowiem do optyma- lizacji procesów czy realizacji wskaźników KPI. Staje się ono aktem kreacji, wymagającym od menedżerów wrażliwości humanistycznej, zaś od twórców kul- tury – biegłości w poruszaniu się po rynkowych mechanizmach. Niniejsze opracowanie stanowi zestawienie opracowań badaczy, którzy udo- wadniają, że synergia biznesu i kultury nie jest jedynie teoretycznym konceptem, lecz realną drogą funkcjonowania instytucji kultury. Instytucji odpornych na za- wirowania otoczenia, takich, w których pasja pracowników, twórców i artystów łączy się z profesjonalizmem zarządzania. Każdy z Autorów ma inny sposób na zaprezentowanie omawianych zagadnień, a to pozwala na wielostronne ujęcie prezentowanej tematyki. Wspólnym mianownikiem łączącym zebrane w niniej- szej publikacji rozdziały jest przywództwo. Zostało ono przedstawione z różnych perspektyw – jako przywództwo wewnątrz instytucji kultury, jak również przy- wództwo samych instytucji kultury dla szerszych rynkowych koncepcji. Tegoroczna monografia jest już dwunastą publikacją pokonferencyjną z cy- klu „Biznes w kulturze – kultura w biznesie”. Jej tematyka jest związana z aktu- alnymi zagadnieniami wynikającymi z funkcjonowania sektora kultury. W tym roku postawiono na ukazanie kolejnego aspektu łączącego funkcjonowanie sek- tora kultury ze światem klasycznego biznesu, a mianowicie kwestii przywództwa, stąd podtytuł: „Przywództwo, które inspiruje”. Treść opracowania tworzy 9 rozdziałów, których autorami są pracownicy na- ukowi oraz doktoranci polskich uczelni wyższych. W swoich rozdziałach poszczególni autorzy poruszyli wiele kwestii związanych z różnymi aspektami przywództwa w szeroko pojętym sektorze kultury. Zwrócili uwagę na kwestie podstawowe, takie jak specyfika sektora kultury i wynikająca z niej specyfika za- rządzania i przywództwa w jednostkach kultury, które muszą działać nie tylko jako ośrodki wartości artystycznych, lecz także jako przedsiębiorstwa społeczne, których funkcjonowanie wiąże się z typową działalnością gospodarczą. Przedsta- wiono także storytelling jako propozycję narzędzia inspirującego przywództwo w instytucjach kultury. Kolejne rozdziały poświęcono zagadnieniom przywódz- twa w odniesieniu do poszczególnych rodzajów instytucji kultury: muzeów, tea- trów czy też klubów sportowych. Wykorzystano przykład festiwali muzycznych w kontekście modelowych rozwiązań w zakresie przywództwa. Zaprezentowano także inspirujące przywództwo w instytucjach finansowych w kontekście powią- zań instytucji kultury ze światem biznesu. W końcowej części monografii przed- stawiono przypadek, kiedy artysta staje się liderem, na przykładzie fenomenu Ma- riny Abramović. Całość zamyka szersze ujęcie przywództwa w kontekście roli sektora kultury i kreatywnego we wdrażaniu idei zrównoważonego rozwoju w krajach Unii Europejskiej. Publikacja ta, dzięki połączeniu różnych wątków związanych z przywódz- twem, daje wieloaspektowy pogląd na postrzeganie tej funkcji w sektorze kultury i sztuki. Korzystając z przywileju redaktorów przedstawionej monografii, chciałyby- śmy w tym miejscu podziękować członkom zespołu redakcyjnego oraz wszystkim współautorom za ich udział, wkład oraz zaangażowanie. Licząc na zainteresowa- nie i przychylne przyjęcie niniejszej monografii naukowej, chcemy polecić jej teksty o ciekawej, zróżnicowanej oraz niezwykle aktualnej tematyce nie tylko stu- dentom, naukowcom, teoretykom, ale i praktykom/menedżerom zarządzającym jednostkami kultury w Polsce. Mamy nadzieję, że prezentowane studia przypad- ków i rozważania teoretyczne zainspirują menedżerów, przedsiębiorców oraz twórców kultury do poszukiwania nowych, odważnych rozwiązań.</jats:p>