Abstract
<jats:p>Istotną rolę w światowej gospodarce odgrywają sprawozdania finansowe i niefinansowe raporty roczne, zarówno ze względu na zakres informacji i moż- liwość ich porównywania. Zadaniem rachunkowości i sprawozdawczości rocz- nej jest dostarczenie użytkownikom raportów rocznych odpowiednio przygoto- wanych i przedstawionych danych finansowych, potrzebnych do podejmowania decyzji dotyczących podmiotu gospodarczego w różnych aspektach, np. finan- sowym, podatkowym, kontrolnym, inwestycyjnym, strategicznym oraz w zakre- sie przeprowadzenia audytu wewnętrznego i zewnętrznego. Jest to możliwe dzięki spełnianiu przez nią wielu funkcji umożliwiających sprawowanie kontroli nad jednostką, a także analizowaniu jej działalności, wypełnianiu obowiązków sprawozdawczych, dowodowych i rozliczeniowych oraz dostarczaniu informacji dla celów statystycznych. Szczególną funkcję przypisuje się sprawozdaniom i raportom rocznym, a rzetelność i etyka stanowią wspólny punkt odniesienia dla podmiotów gospo- darczych i różnych grup interesariuszy. Zawierają one niezbędne dane wykorzy- stywane w działalności gospodarczej i do celów publicznoprawnych, dlatego budzą zrozumiałe zainteresowanie menedżerów, finansistów, analityków, inwe- storów, organów kontroli państwowej i pracowników naukowych. Wiarygod- ność i zgodność z normami etycznymi mają znaczenie nie tylko ekonomiczne w wymiarze makroekonomicznym i mikroekonomicznym, ale także społeczne. Globalizacja rynku oznacza powstanie międzynarodowych instytucji i korpora- cji. Jednak nawet małe firmy działające lokalnie podlegają wpływom czynników globalnych, stając przed szansami lub zagrożeniami, które generuje międzyna- rodowe otoczenie. Zobowiązane są one do wprowadzania zmian wynikających z uwarunkowań międzynarodowych. Dlatego wskazując na znaczenie rzetelno- ści, wiarygodności i odpowiedzialności, nie można się ograniczać jedynie do aspektów prawnych i wymogów stawianych w ramach obowiązujących prze- pisów, zawartych w wytycznych poszczególnych krajów, jak i w międzynaro- dowych standardach. Ważne są również normy etyczne, w szczególności w zmieniającej się gospodarce opartej na nowoczesnych technologiach i sztucz- nej inteligencji (AI). Etyka w rachunkowości w dobie cyfryzacji nabiera nowego znaczenia, gdyż odnosi się do różnych płaszczyzn działalności gospodarczej, bazujących na in- formacjach finansowych i niefinansowych, stanowiących podstawę opracowania i przedstawienia raportów rocznych. Normy etyczne przedstawione w kodeksie dotyczą zarazem pracy zawodowej księgowych, biegłych rewidentów i audyto- rów. Ich unikatowy i ogólny charakter jest aktualny we współczesnej gospodarce opartej na nowych technologiach i procesie cyfryzacji. Coraz bardziej zauważal- ne przesłanki Przemysłu 6.0 ukazują integrację zaawansowanych technologii ze zrównoważonym rozwojem i etyką. Warto jednak pamiętać, że zbyt duża auto- matyzacja może prowadzić do utraty kontroli nad procesami księgowymi przez pracowników (różnych szczebli i obszarów wykonywanych zawodów) oraz do zmniejszenia roli etyki zawodowej. Autorzy niniejszej monografii pragną ukazać rolę rachunkowości w dobie cyfryzacji, kładąc szczególny nacisk na: – etykę zawodową księgowych i sposób, w jaki ją postrzegają, – etykę w pracy audytora oraz czynniki decydujące o skuteczności audytu w administracji publicznej, – etykę w pracy biegłego rewidenta – wpływ transformacji cyfrowej, – techniczne aspekty cyfryzacji w rachunkowości wobec etyki zawodowej. Wszystkie zaprezentowane obszary mają wskazać istotę etyki zawodowej w rachunkowości w kontekście szeroko idących zmian wywołanych szybko postępującym procesem cyfryzacji.</jats:p>