Jurysdykcja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa

<jats:p>Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa jest szczególną polityką Unii Europejskiej, w związku z czym podlega ona szczególnym zasadom i procedurom. Dotyczy to także postanowień instytucjonalnych, które kształtują kompetencje instytucji i organów UE w sposób odmienny od pozostałych polityk.Co do zasady Trybunał Sprawiedliwości UE nie jest właściwy do orzekania w zakresie postanowień WPZiB, za wyjątkiem kontroli przestrzegania art. 40 TUE oraz środków ograniczających skierowanych przeciwko jednostkom (art. 24 ust. 1 TUE w zw. z art. 275 TFUE). Jednakże praktyka orzecznicza TSUE w tej materii pokazuje, że jego kompetencje w ramach WPZiB kształtują się inaczej, niż wynikałoby to z literalnego brzmienia wspomnianych przepisów. TSUE dał pierwszeństwo wykładni systemowej i teleologicznej nad wykładnią językową, czym w możliwie szeroki sposób zapewnił jednostkom prawo do skutecznego środka kontroli sądowej.Poza sytuacjami wymienionymi wprost w przepisach TSUE kontroluje akty WPZiB w zakresie dostępu do dokumentów, umów międzynarodowych, budżetu UE i postanowień finansowych, a wreszcie akty niezwiązane bezpośrednio z wyborami politycznymi i strategicznymi, w tym TSUE zaimplementował na grunt prawa UE doktrynę sprawy politycznej.Jurysdykcja TSUE w ramach WPZiB jest również problematyczna z punktu widzenia przystąpienia UE do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, albowiem TSUE obawia się, że kognicja ETPCz mogłaby być szersza niż jego własna. Najnowszy projekt umowy o przystąpieniu UE do EKPC nie porusza w ogóle zagadnienia WPZiB, pozostawiając je do wewnętrznego uregulowania UE. To właśnie orzecznictwo TSUE omówione w opracowaniu przyczynia się do rozwiązania tego problemu, gdyż mało prawdopodobna jest opcja zmiany Traktatów przez państwa członkowskie UE.</jats:p>