Abstract
<jats:p>Życie codzienne chrześcijan w późnym antyku wciąż pozostaje przedmiotem wnikliwego zainteresowania nie tylko badaczy zajmujących się dziejami tego okresu czy historyków Kościoła i archeologów, ale jest także obiektem zwykłej ciekawości wielu pasjonatów oraz tych, dla których wiara chrześcijańska jest żywą rzeczywistością. W niniejszej książce autor podejmuje próbę ukazania wyobrażeń twórców kościelnych źródeł normatywnych, redagowanych w IV i V w., na temat ideałów życia codziennego ówczesnych chrześcijan. Stawali oni przed problemem, jak łączyć wyznawaną wiarę z codzienną egzystencją. Z pomocą przychodzili im kościelni pisarze i moraliści, którzy tworzyli normy określające, jakie postępowanie było właściwe, a czego czynić nie należało. Rozwiązywali w ten sposób wiele codziennych dylematów, wyjaśniając np. dlaczego w niedzielę trzeba chodzić do kościoła, czy można się rozwieść z żoną, czy powinno się przyjaźnić z pogańskimi sąsiadami lub czy pójście do żydowskiego lekarza było wskazane. W swoich kanonach autorzy ci poruszali też sprawy bardziej prozaiczne, jak np. dobór rozrywki. Bo chrześcijanin powinien był wiedzieć, czy zachowa przyzwoitość, jeżeli pójdzie do teatru albo czy uczyni stosownie, czytając dzieła znanych filozofów. W kościelnych przepisach wyjaśniono również, czy wypadało mężczyźnie farbować włosy i dlaczego kobieta powinna zakrywać twarz, gdy wychodziła na miasto. Normy te opisywały także szczegółowo posługę duchowieństwa oraz stanowiły dla niego pewnego rodzaju katalog wykroczeń, na podstawie którego nakładano na winowajców pokutę lub wydalano ich ze wspólnoty. Przybliżone w monografii ideały codziennej egzystencji chrześcijan nie odzwierciedlają rzeczywistych realiów życia w epoce późnego antyku, chociaż w dużej mierze są z nimi zgodne. Autorzy przestudiowanych źródeł, odnosząc się do określonych problemów, najczęściej wysuwali postulaty, które miały na celu uzyskanie poprawy jakości posługi duchownych oraz wzmocnienie kościelnej dyscypliny wśród świeckich. Celem publikacji było więc ukazanie, jak według autorów kanonów kościelnych powinno wyglądać codzienne pobożne życie.</jats:p>