Abstract
<jats:p>Zjawiska propagandy, perswazji i manipulacji niezmiennie silnie oddziałują w przestrzeni medialnej. Celem niniejszego tomu jest wskazanie mechanizmów wykorzystywanych w różnych obszarach miediów, służących celowemu kształtowaniu sposobu myślenia i działania odbiorców masowej komunikacji – zarówno współcześnie, jak i z perspektywy historycznej. W tomie zastosowano zróżnicowane metody badawcze z pogranicza nauk humanistycznych i społecznych, m.in. analizę zawartości i treści, studium przypadku, analizę ramowania, krytyczną analizę dyskursu oraz analizę lingwistyczną (w tym ujęcie metaoperatorów perswazyjnych) z użyciem narzędzi cyfrowych. Autorzy poszczególnych opracowań pokazują m.in. prototyp „berluskonizmu” – sprzężenie władzy, rynku i telewizji włoskiej lat 80. na tle boom economico oraz jego długofalowy wpływ na system wartości i praktyki wyborcze; analizują, jak tygodnik „Polityka” (roczniki 2006 i 2023) wykorzystuje daty historyczne jako zasób perswazyjny w relacjonowaniu konfliktu izraelsko-palestyńskiego; identyfikują dominujące metaoperatory w wystąpieniach Władimira Putina z początku inwazji na Ukrainę. Kolejne rozdziały ukazują ramowanie wizyty prezydenta Andrzeja Dudy i premiera Donalda Tuska w USA na portalach PR24, RMF24, TOK FM i Radia ZET, językowe techniki delegitymizacji społeczności LGBTQ+ na łamach „Naszego Dziennika” (2023) oraz rolę pasków informacyjnych w serwisie „Dzisiaj” Telewizji Republika jako form perswazji. Z przeprowadzonych badań wynika, że repertuar środków oddziaływania w mediach ulega ciągłym przekształceniom i dostosowuje się do zmiennych okoliczności politycznych, kulturowych i technologicznych, co wzmacnia potrzebę rozwijania kompetencji krytycznego odbioru i edukacji medialnej.</jats:p>