Abstract
<jats:p>Antologia, stanowi próbę przywrócenia pamięci o pisarkach i pisarzach tworzącym w języku jidysz w Łodzi w pierwszych dekadach XX wieku. Tom obejmuje utwory powstałe w latach 1916–1939, ze szczególnym uwzględnieniem lat 20. – okresu, który najpełniej ukazuje intensywność i różnorodność przedsięwzięć artystycznych i literackich, kiedy żydowska łódzka scena literacka osiągnęła prawdziwy rozkwit. Powstawały wówczas nowe czasopisma, publikowano kolejne almanachy, organizowano wieczory poetyckie, odczyty, przedstawienia teatralne. Wybór tekstów został dokonany przede wszystkim na podstawie materiałów pochodzących z czasopism literackich oraz gazet wydawanych w Łodzi w omawianym okresie. Celem było zaprezentowanie możliwie szerokiego spektrum nowej twórczości jidyszowej – w jej wymiarze estetycznym, społecznym oraz tożsamościowym. Dlatego zawarte w antologii teksty reprezentują różne gatunki, jednak z przewagą poezji, najpopularniejszym wówczas środkiem artystycznego wyrazu. W zbiorze na szczególną uwagę zasługują przykłady twórczości kobiecej. Są to głosy – zarówno bardziej znanych poetek jak i tych piszących pod pseudonimami, a niekiedy zupełnie anonimowych. W ich wierszach odnaleźć można zarówno ekspresję osobistych doświadczeń, jak i uniwersalne refleksje nad przemianami społecznymi, rolą kobiety w świecie żydowskim oraz napięciami wynikającymi z redefinicji kulturowych wzorców wiązanych z płcią. Również męska perspektywa zawarta w niniejszym wyborze ukazuje relacji między płciami. Antologia nie tylko prezentuje literaturę jidysz w Łodzi, lecz stara się ukazać dynamikę przemian kulturowych wewnątrz społeczeństwa żydowskiego. Większość zamieszczonych utworów to pierwsze tłumaczenia tych tekstów na język polski, przygotowane specjalnie na potrzeby niniejszej publikacji.</jats:p>