Abstract
<jats:p>Badania poświęcone czynnikom determinującym płatności bezgotówkowe stanowią ważne zagadnienie z punktu widzenia finansów. Upowszechnienie obrotu bezgotówkowego przynosi korzyści uczestnikom systemu płatniczego, w tym konsumentom i przedsiębiorcom, a w ostatecznym rozrachunku całej gospodarce. Ze względu na korzyści płynące z istnienia obrotu bezgotówkowego, ważne było rozpoznanie czynników determinujących obrót bezgotówkowy. W monografii za cel główny przyjęto identyfikację i ocenę wpływu kluczowych czynników na obrót bezgotówkowy z wykorzystaniem kart płatniczych oraz ich empiryczną weryfikację w ujęciu makroskali w latach 2004–2022. Przeprowadzone badanie empiryczne na poziomie makroskali – za pomocą modelowania ekonometrycznego pozwoliło na zidentyfikowanie istotnych statystycznie, kluczowych zmiennych ekonomicznych i pozaekonomicznych, w tym socjodemograficznych, kulturowych i związanych z infrastrukturą płatniczą w ujęciu makroskali, przy czym część z nich była wspólna dla grupy państw UE-15 i UE-13, co dało podstawę do weryfikacji hipotezy głównej. Znajomość czynników determinujących obrót bezgotówkowy stanowi ważny element kształtowania polityki pieniężnej oraz jest cennym źródłem informacji przy podejmowaniu strategicznych decyzji dotyczących obrotu bezgotówkowego i systemu płatniczego. Informacje te są istotne dla gospodarki, ale także dla interesariuszy rynku płatniczego, którzy potrzebują wiarygodnych danych statystycznych po to, aby mieć możliwość porównania poziomu rozwoju systemu płatniczego z innymi krajami. Rozpoznanie determinant płatności bezgotówkowych leży w centrum zainteresowania banków centralnych, organizacji płatniczych, banków komercyjnych – wydawców kart płatniczych, agentów rozliczeniowych, akceptantów, instytucji informatycznych wspierających wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań w płatnościach.</jats:p>