Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Sağlıklı ve aktif yaşlanma sürecini destekleyen önemli unsurlardan birisi de beslenmedir. Bu bağlamda yaşlılarda "sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarını belirlemek önemlidir. Bu çalışmanın amacı; yaşlı bireylerin “sürdürülebilir gıda okuryazarlığı” ile “sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları” arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Tanımlayıcı özellikteki bu çalışma 1 Mayıs ve 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında 65 yaş ve üzeri toplam 484 kişi ile yapıldı. Verilerin toplanmasında “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “Sürdürülebilir Gıda Okuryazarlığı (SGO) Ölçeği” ve “Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları (SSBD) Ölçeği” kullanıldı. Araştırmaya katılan bireylerin %57.4’ü kadın, %71.3’ü 65-79 aralığında olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların SGO Ölçeği toplam puanı 98.843±2.677 ve SSBD Ölçeği toplam puanı 117.820±2.763 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, gelir durumu, eğitim durumu ve kronik hastalık durumu ile SGO Ölçeği skorları ve SSBD Ölçeği skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunurken (p&lt;0.05) medeni durum ve beden kitle indeksi ile her iki ölçek puanları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır (p˃0.05). Katılımcıların SGO Ölçeği ile SSBD Ölçeği puanları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde her iki ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p&lt;0.05). Sonuç olarak yaşlı bireylerin sürdürülebilir gıda okuryazarlığı ile sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları orta-düşük düzeydedir. Çalışmada, yaş değişkenine göre yapılan gruplar arası karşılaştırmalarda, ileri yaş grubundaki bireylerin SGO ve SSBD ölçek puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Diğer önemli sonuç olarak kadınlarda, gelir durumu ve eğitim düzeyi yükseldikçe ve kronik hastalığı olanların sürdürülebilir gıda okuryazarlığı düzeyinin daha iyi olduğu ve daha olumlu sürdürülebilir sağlıklı beslenme davranışları sergileme eğiliminde oldukları dikkate değerdir. Yaşlı bireylerin sürdürülebilir gıda okuryazarlığı ve sürdürülebilir beslenme davranışlarını geliştirmeye yönelik çok boyutlu müdahalelerin planlanması gerekmektedir. Özellikle yaşlılara yönelik beslenme eğitim programlarının yalnızca sağlık odaklı değil, çevresel sürdürülebilirlik boyutunu da içerecek şekilde yapılandırılması önemlidir.</jats:p>