Abstract
<jats:p xml:lang="tr">Bu çalışma, Türkiye Bilim ve Sanat Merkezlerinin, eğitimleri sona erdikten uzun süre sonra bile üstün yetenekli bireyleri nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, öğrencilerin kayıtlı oldukları süre boyunca programa odaklanmak yerine, bir zamanlar BİLSEM veya Enderun Merkezlerine devam etmiş 24 yetişkinin gözünden geriye dönük bir bakış sunmaktadır. Araştırmacılar, niteliksel vaka çalışması tasarımı kullanarak, yarı yapılandırılmış görüşmeler yapmışlar ve Yaşam Memnuniyeti Ölçeği (SWLS) uygulamışlardır. Görüşme verileri MAXQDA ile betimsel olarak kodlanmış ve SWLS sonuçları SPSS ile analiz edilerek yorumlama derinleştirilmiştir. Mezunların anlatımlarından altı ana tema ortaya çıkmıştır: yönlendirme yolları, alan seçimine etkileri, başarıya bağlı baskılar, algılanan avantajlar, algılanan dezavantajlar ve beklentilerin karşılanma derecesi. Öğretmenler, öğrencileri BİLSEM'e yönlendiren ana kapı bekçileri olarak görev yaparken, aileler ve yerel kurumlar ikincil destek sağlamıştır. Mezunların çoğu, programın ileri düzey içeriğe, araştırma odaklı uygulamalara ve merakı teşvik eden ortamlara erken erişim sağlayarak akademik yönelimlerini şekillendirdiğini bildirmiştir. Bazı katılımcılar, ailevi veya sosyal beklentiler nedeniyle başarılı olma baskısı yaşadıklarını belirtirken, diğerleri BİLSEM'i deneyler yapabilecekleri, hata yapabilecekleri ve büyüyebilecekleri özgür bir alan olarak tanımladılar. Sıkça bahsedilen avantajlar arasında özgüven artışı, daha güçlü sosyal uyum, anlamlı akran ağları ve uygulamalı öğrenme deneyimleri yer aldı. Dezavantajlar ise çoğunlukla yoğun programlar, ulaşım zorlukları ve BİLSEM'in felsefesi ile ulusal sınav odaklı sistem arasındaki uyumsuzlukla ilgiliydi. SWLS sonuçları bu bakış açılarıyla paralellik gösteriyordu: katılımcıların yarısından fazlası yüksek yaşam memnuniyeti bildirdi; cinsiyetler arasında çok az fark vardı ve memnuniyet ile katılım süresi arasında net bir bağlantı yoktu. Genel olarak, mezunlar BİLSEM'i, kalıcı akademik ve kişisel faydalar sağlayan, ufku genişleten bir deneyim olarak gördüler.</jats:p>