Abstract
<jats:p>Plus ultra – dewiza Karola V, później przyswojona także przez Francisa Bacona – wyraża niesłabnące pragnienie przekraczania granic, odkrywania nowych lądów, wkraczania w nieznane. Książką o takim tytule przyjaciele i uczniowie postanowili uczcić jubileusz 60. urodzin prof. Marka Walczaka, wielkiego humanisty, którego działań i zainteresowań badawczych nie da się zamknąć w ramach – oficjalnie przezeń reprezentowanej – historii sztuki średniowiecznej. Ofiarowane mu w tym tomie studia nie tworzą zamkniętej i jednolitej całości. Wręcz przeciwnie, poruszają one różnorodne zagadnienia historii kultury i sztuki europejskiej od późnego antyku po XX wiek (z wyraźnym jednak akcentem na Europę Środkową oraz sztukę późnego średniowiecza i nowożytności), odzwierciedlając tak drogą sercu Jubilata różnorodność i – charakteryzującą go stale – młodzieńczą potrzebę przekraczania horyzontów. Jak zauważył w recenzji tomu prof. Przemysław Mrozowski: „Wielka różnorodność może być zarówno wadą, jak i zaletą ksiąg pamiątkowych. Wadą, bo nie skupia uwagi czytelnika na jednym, mniej lub bardziej szerokim problemie badawczym; zaletą, gdyż daje wgląd w stan badań i rozpoznania tematów, którymi zajmują się najpoważniejsi badacze historii sztuki w Polsce i w naszej części Europy. Jak jest w przypadku księgi dla Marka Walczaka? Uznać trzeba, że różnorodność jest w tym przypadku jej zaletą”.</jats:p>